Examkin

Soru

Zorluk: ZorCumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Vekalet

Mevcut Cumhurbaşkanının sağlık nedenleriyle görevinden ayrılması üzerine makam boşalmıştır. Yapılan incelemede, makamın boşaldığı tarihte Türkiye Büyük Millet Meclisinin olağan genel seçimine tam on beş ay kaldığı anlaşılmıştır.

1982 Anayasası'nın mevcut hükümlerine göre, bu durum üzerine işletilecek usul ve usulün sonuçlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. Makama Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder; kırk beş gün içindeki son Pazar günü yalnızca Cumhurbaşkanlığı seçimi yapılır ve seçilen kişi TBMM'nin seçim döneminin sonuna kadar görev yapar.Cevap
  2. B
    Makama Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı vekâlet eder; kırk beş gün içindeki son Pazar günü yalnızca Cumhurbaşkanlığı seçimi yapılır ve seçilen kişi beş yıllık tam bir dönem görev yapar.
  3. C
    Makama Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder; altmış günün sonundaki ilk Pazar günü Cumhurbaşkanlığı seçimi ile TBMM genel seçimi birlikte yenilenir.
  4. D
    Makama Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı vekâlet eder; altmış gün içindeki ilk Pazar günü Cumhurbaşkanlığı seçimi ve TBMM genel seçimi birlikte yapılır.
  5. E
    Makama Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder; kırk beş gün içindeki son Pazar günü yalnızca Cumhurbaşkanlığı seçimi yapılır ve bu seçimle göreve gelen kişi beş yıllık yeni bir dönem için seçilmiş olur.

Cevap

Makama Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder; kırk beş gün içindeki son Pazar günü yalnızca Cumhurbaşkanlığı seçimi yapılır ve seçilen kişi TBMM'nin seçim döneminin sonuna kadar görev yapar.
1982 Anayasası'nın mevcut hükümlerine göre, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde yenisi seçilene kadar makama Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder. Anayasa'nın seçim usulüne ilişkin amir hükmü gereğince, genel seçime bir yıldan fazla süre kalmışsa (sorudaki senaryoda 15 ay kalmıştır), Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimleri yenilenmez; sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi makamın boşaldığı günden itibaren kırk beş gün içindeki son Pazar günü yapılır. Bu şekilde seçilen Cumhurbaşkanı, bağımsız yeni bir beş yıllık döneme başlamaz; mevcut TBMM'nin görev süresi bitene kadar görevine devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Vekâlet edecek makamı belirle.
Makamın boşalması durumunda yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder.
1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan sistem değişikliği ile TBMM Başkanının vekâlet yetkisi kaldırılmış, yerine Cumhurbaşkanı yardımcılığı kurumu getirilmiştir.
2
Kalan süreye göre seçim usulünü tespit et.
Genel seçime 15 ay (1 yıldan fazla) kaldığı için sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi münferit olarak 45 gün içindeki son Pazar günü yapılır.
Anayasa'ya göre genel seçime 1 yıldan fazla süre varsa meclis seçimi yenilenmez; 1 yıl veya daha az süre kalmış olsaydı iki seçim birlikte 60 gün sonra yapılırdı.
3
Yeni seçilen Cumhurbaşkanının görev süresini belirle.
Yeni Cumhurbaşkanı kendi adına 5 yıllık yeni bir döneme başlamaz, mevcut TBMM'nin görev süresinin sonuna kadar çalışır.
Anayasal denge (seçimlerin birlikte yapılması ilkesi) gereği ara dönemde seçilen Cumhurbaşkanı sadece kalan süreyi tamamlar ve bu süre döneminden sayılmaz.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması halinde vekâlet rejimi ve genel seçime kalan süreye göre işletilen farklı seçim usulleri
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Vekalet

Bu konudan daha fazla soru