Selin, maliki olduğu taşınmaz üzerinde Cenk lehine bir alım (iştira) hakkı sözleşmesi yapmış ve bu hakkın gelecekteki maliklere karşı da ileri sürülebilmesini amaçlamıştır. Aynı zamanda, taşınmazın üzerinde bulunan ve işletmeye özgülenmiş olan sanayi makinelerinin taşınmazın eklentisi (teferruatı) olduğu hususunun da tapu kayıtlarında gösterilmesini talep etmiştir. Selin daha sonra bu taşınmazı, tapu kayıtlarını detaylıca inceleyen Demet'e satmış ve devretmiştir.
Bu olaydaki tapu sicili işlemleri, kütükteki yerleri ve hukuki sonuçları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- ACenk'in alım hakkı kütüğün "beyanlar" sütununda gösterilir; Demet tapu kayıtlarını inceleyip durumu bilmesine rağmen, şahsi haklar tapuya güven ilkesi kapsamında olduğundan taşınmazı alım hakkından ari olarak kazanır.
- BMakinelerin eklenti olduğuna dair kayıt "şerhler" sütununa işlenir ve bu durum, hakların kullanılmasında geçerli olan dürüstlük kuralı gereğince Demet'in eklentiler üzerinde hak iddia etmesini engeller.
- Cenk lehine tanınan alım hakkı kütüğün "şerhler" sütununa işlenerek bu şahsi hakkın üçüncü kişi olan Demet'e karşı ileri sürülebilmesini sağlarken; makinelerin eklenti niteliği "beyanlar" sütununda gösterilir.Cevap
- DAlım hakkı ve eklenti kaydı eşya üzerinde ayni bir hak doğurduğu için tapu kütüğüne doğrudan "tescil" edilmek zorundadır; aksi takdirde Demet'in mülkiyeti tescilsiz kazanım halleri dışında hüküm ifade etmez.
- EAlım hakkına ilişkin kayıt tapu sicilinin yardımcı sicillerinden olan yevmiye defterine yapılır ve bu durum tapu siciline güven ilkesi gereği Demet'in iyiniyetini kendiliğinden ortadan kaldırır.
Cevap
Alım hakkının tapu kütüğünün 'şerhler' sütununa işlenerek ayni etki kazanacağını, eklentilerin ise 'beyanlar' sütununda gösterileceğini belirten seçenektir.
Doğru seçenekte isabetle belirtildiği üzere, Türk Medeni Kanunu'na göre alım (iştira) hakkı gibi şahsi haklar tapu kütüğünün 'şerhler' sütununa kaydedilir. Bu şerh işlemi, şahsi hakkı ayni bir hakka dönüştürmese de ona 'eşyaya bağlı borç etkisi' (munzam etki) kazandırarak taşınmazı sonradan edinen üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesini sağlar. Taşınmazın eklentisi (teferruatı) niteliğindeki sanayi makineleri ise mülkiyetin kapsamını göstermek ve ispat kolaylığı sağlamak amacıyla kütüğün 'beyanlar' sütununa yazılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tapu kütüğünde şerhler ve beyanlar sütununun işlevleri ile sicilin unsurları