Kasten öldürme suçundan yargılanan fail, husumetli olduğu kişiye silahla ateş etmiş ancak mağdurun şans eseri hayatta kalması sebebiyle eylem teşebbüs aşamasında kalmıştır. Yapılan yargılamada; eylemin haksız tahrik altında işlendiği, failin suç tarihinde 17 yaşında olduğu ve duruşmadaki olumlu tutumu nedeniyle fail hakkında takdiri indirim uygulanması gerektiği mahkeme heyetince tespit edilmiştir.
Türk Ceza Kanunu'nda yer alan cezayı etkileyen nedenlerin uygulanma sırasına göre, yerel mahkemenin yapacağı ceza hesaplamasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- Uygulanacak indirimler hesaplanırken önce haksız tahrik indirimi yapılmalı, ardından eylemin teşebbüs aşamasında kalması nedeniyle ceza indirilmelidir.Cevap
- BSuçun silahla işlenmiş olması gibi olası bir nitelikli hal artırımı, teşebbüs hükümlerinden önce temel cezaya uygulanarak hesaplanmalıdır.
- CFailin suç tarihinde 17 yaşında olması nedeniyle yapılacak yaş küçüklüğü indirimi, haksız tahrik indiriminden sonraki aşamada gerçekleştirilmelidir.
- DFailin yargılama sürecindeki tutumuna dayalı takdiri indirim uygulaması, kanunda sayılan diğer tüm indirim nedenleri uygulandıktan sonra en son yapılmalıdır.
- EHâkim ceza belirleme işlemine başlarken failin kastının yoğunluğu ve suçun işleniş biçimi gibi kriterleri dikkate alarak kanuni sınırlar arasında bir temel ceza tayin etmelidir.
Cevap
Hesaplama sürecinde önce haksız tahrik indirimi, ardından teşebbüs indirimi yapılması gerektiğini savunan ifade kanuna aykırıdır.
Türk Ceza Kanunu'nun 61. maddesinin 5. fıkrasına göre; temel ceza ve nitelikli haller uygulandıktan sonra yapılacak indirimlerde öncelik teşebbüs hükümlerindedir. Teşebbüs indiriminden sonra sırasıyla iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik ve yaş küçüklüğü indirimleri uygulanır. Bu kural emredici nitelikte olduğundan, hesaplamada haksız tahrikin teşebbüsten önce uygulanması gerektiğini belirten ifade yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Cezanın Belirlenmesinde Artırım ve İndirim Sırası (TCK m. 61)