Examkin

Soru

Zorluk: OrtaCezanın Belirlenmesi: Artırım ve İndirim Sırası

Ağır ceza mahkemesinde görülen bir davada, failin işlediği yağma suçuna ilişkin olarak dosyada şu tespitler yer almaktadır:

• Suç, failin silah kullanması suretiyle işlenmiş ancak mağdurun direnmesi ve çevredekilerin müdahalesi üzerine fail amacına ulaşamadan kaçmıştır.
• Fail, söz konusu eylemi mağdurun kendisine yönelik ağır hakaretlerinin yarattığı şiddetli öfke etkisi altında gerçekleştirmiştir.
• Fail, eylemin işlendiği tarihte 17 yaşındadır.
• Failin yargılama sürecindeki tutum ve davranışları mahkemece lehine takdiri indirim nedeni olarak kabul edilmiştir.

Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre; hâkimin kanunda öngörülen temel cezayı belirledikten sonra sırasıyla uygulaması gereken artırım ve indirim nedenleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    Nitelikli halden dolayı artırım - Haksız tahrik indirimi - Teşebbüs indirimi - Yaş küçüklüğü indirimi - Takdiri indirim
  2. B
    Teşebbüs indirimi - Nitelikli halden dolayı artırım - Haksız tahrik indirimi - Yaş küçüklüğü indirimi - Takdiri indirim
  3. Nitelikli halden dolayı artırım - Teşebbüs indirimi - Haksız tahrik indirimi - Yaş küçüklüğü indirimi - Takdiri indirimCevap
  4. D
    Nitelikli halden dolayı artırım - Teşebbüs indirimi - Yaş küçüklüğü indirimi - Haksız tahrik indirimi - Takdiri indirim
  5. E
    Haksız tahrik indirimi - Yaş küçüklüğü indirimi - Nitelikli halden dolayı artırım - Teşebbüs indirimi - Takdiri indirim

Cevap

Doğru sıralama, TCK m. 61 gereğince önce nitelikli halden artırım, ardından sırasıyla teşebbüs, haksız tahrik, yaş küçüklüğü ve son olarak takdiri indirimin uygulanmasıdır.
TCK m. 61 uyarınca cezanın belirlenmesinde katı bir hiyerarşi mevcuttur. Hakim, kanunda gösterilen temel cezayı belirledikten sonra sırasıyla şu adımları izlemek zorundadır: 1) Suçun nitelikli halleri (önce artıran, sonra indiren), 2) Teşebbüs, 3) İştirak, 4) Zincirleme suç, 5) Haksız tahrik, 6) Yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve sağır/dilsizlik gibi cezayı azaltan şahsi sebepler, 7) Takdiri indirim nedenleri. Verilen senaryoda sırasıyla uygulanması gerekenler; silahlı yağma (nitelikli hal), eylemin tamamlanamaması (teşebbüs), hakaret etkisiyle işlenmesi (haksız tahrik), failin 17 yaşında olması (yaş küçüklüğü) ve duruşmadaki tutumu (takdiri indirim) şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Temel cezanın ardından nitelikli hallerin uygulanması.
Olaydaki silah kullanımı, nitelikli hal kapsamında temel cezadan sonra ilk olarak artırım nedeni yapılır.
Türk Ceza Kanunu m. 61/4 gereği suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli halleri diğer tüm özel durumlardan önce değerlendirilir.
2
Teşebbüs hükümlerinin uygulanması.
Failin amacına ulaşamaması nedeniyle teşebbüs indirimi ikinci sırada uygulanır.
Kanun, teşebbüs, iştirak ve zincirleme suç gibi eylemin yapısına ilişkin hususları, kusurluluğu etkileyen haksız tahrikten önce hesaplamayı emreder.
3
Haksız tahrik ve şahsi sebeplerin (yaş küçüklüğü) uygulanması.
Hakaret kaynaklı haksız tahrik üçüncü sırada, failin 17 yaşında olması durumu (yaş küçüklüğü) ise dördüncü sırada hesaplanır.
Kusurluluğu etkileyen genel hallerden olan haksız tahrik, şahsi indirim nedeni olan yaş küçüklüğünden (veya akıl hastalığı, sağır dilsizlikten) daima önce gelir.
4
Takdiri indirim nedenlerinin uygulanması.
Failin duruşmadaki olumlu tutumu en son aşamada takdiri indirim (m. 62) konusu yapılır.
Takdiri indirim nedenleri, cezanın belirlenmesi sürecindeki istisnasız en son işlemdir.

Anahtar Kavram

Cezanın Belirlenmesi ve Bireyselleştirilmesi Sıralaması (TCK m. 61)
Bu soruyu puanla

Konular

Cezanın Belirlenmesi: Artırım ve İndirim Sırası

Bu konudan daha fazla soru