Soru

Zorluk: Zor1923 Anayasa Değişiklikleri ve Cumhuriyetin İlanı

2929 Ekim 19231923 tarihinde Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda yapılan değişikliklerle, devletin yönetim şekli "Cumhuriyet" olarak belirlenmiş ve hükümetin kurulma usulünde "Meclis Hükümeti Sistemi"nden "Kabine Sistemi"ne geçilmiştir. Bu anayasal düzenlemeye göre, İcra Vekilleri Heyeti'nin (Bakanlar Kurulu) oluşum süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Cumhurbaşkanı, Başvekil'i Meclis üyeleri arasından seçer; diğer vekiller Başvekil tarafından Meclis üyeleri arasından belirlendikten sonra heyetin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından Meclisin tasvibine sunulur.Cevap
  2. B
    İcra Vekilleri Heyeti'nin her bir üyesi, Meclis Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla ve tek tek seçilmeye devam edilir.
  3. C
    Cumhurbaşkanı, Başvekil'i Meclis üyeleri arasından atar; ancak Başvekil bakanları hem Meclis içinden hem de dışarıdan uzman kişiler arasından seçme yetkisine sahiptir.
  4. D
    Cumhurbaşkanı, devletin başı sıfatıyla Başvekil ve bakanları doğrudan atar ve kurulan hükümetin Meclisten güvenoyu (tasvib) alma zorunluluğu bulunmaz.
  5. E
    Başvekil, Meclis tarafından doğrudan seçilir ve kendi belirlediği kabine listesini onaylaması için Cumhurbaşkanı'na sunar.

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından Meclis üyeleri arasından seçilen Başvekil'in, yine Meclis üyeleri arasından belirlediği bakanlar listesini Cumhurbaşkanı aracılığıyla Meclis onayına sunması.
Doğru seçenek, 2929 Ekim 19231923 tarihli değişikliğin 12. maddesini tam olarak yansıtmaktadır. Bu düzenlemeye göre Cumhurbaşkanı, Meclis üyeleri arasından bir Başvekil (Başbakan) atar. Başvekil de diğer bakanları Meclis üyeleri arasından seçer ve bu liste Cumhurbaşkanı tarafından toplu halde Meclis'in onayına (tasvibine) sunulur. Bu süreç, Meclis Hükümeti'nden Kabine Sistemi'ne geçişin en somut göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
1921 Anayasası'ndaki hükümet modelini belirle.
Orijinal 1921 metninde 'Meclis Hükümeti Sistemi' vardır ve bakanlar Meclis tarafından tek tek seçilir.
Değişikliğin temel amacını anlamak için önceki durumu bilmek gerekir.
2
29 Ekim 1923 tarihli anayasa değişikliğinin getirdiği modeli saptama.
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte 'Kabine Sistemi'ne geçilmiştir.
Yürütmenin daha hızlı ve uyumlu çalışması hedeflenmiştir.
3
Kabine oluşum prosedürünü incele.
Cumhurbaşkanı -> Başvekil (Meclis'ten) -> Vekiller (Meclis'ten) -> Meclis Tasvibi (Onay) silsilesi kurulmuştur.
Değişikliğin 12. maddesindeki teknik ayrıntıyı doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

1923 Değişiklikleri ile Kabine Sistemine Geçiş

Daha Fazla Pratik

1923 değişikliği ile Cumhurbaşkanı'nın görev süresinin nasıl belirlendiğini ve yeniden seçilme imkanını araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla