Soru

Zorluk: OrtaHürriyete Karşı Suçlar

Yerel seçimlerde oy kullanmak üzere kayıtlı olduğu okula gelen (K), bina girişinde (L) tarafından durdurulur. Farklı bir adayı desteklediğini bildiği (K)'nin oy vermesini istemeyen (L), belindeki tabancayı göstererek, 'Eğer o binaya girip başkasına oy verirsen, seni yaşatmam' der. Bu korkutucu eylem karşısında iradesi kırılan (K), oy kullanamadan olay yerinden ayrılır.

Türk Ceza Kanunu hükümleri dikkate alındığında, (L)'nin cezai sorumluluğuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Tehdit eylemi, siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi suçunun kurucu unsurunu oluşturduğundan fail sadece bu suçtan cezalandırılır; ancak eylem silahla gerçekleştirildiği için cezasında artırım uygulanır.Cevap
  2. B
    (K) henüz sandık alanına girmediği için siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi suçunun icra hareketleri başlamamıştır; fail yalnızca silahlı tehdit suçundan cezalandırılır.
  3. C
    Fail, mağdurun fiziki olarak zarar görmeden olay yerinden ayrılmasına müsaade ettiği için, siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi suçuna teşebbüs aşamasında gönüllü vazgeçme hükümlerinden yararlanır.
  4. D
    Bu suç tipinde doğrudan korunan hukuki değer ve suçun mağduru devletin siyasi organları kabul edildiğinden, birey konumundaki (K)'ye karşı ayrıca silahlı tehdit suçundan da mahkûmiyet kararı verilmelidir.
  5. E
    Failin eyleminde mağdurun yaşam hakkına yönelik olası bir zarar öngörüldüğünden, fail hakkında siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi suçu ile birlikte olası kastla kasten öldürmeye teşebbüs hükümlerinin fikri içtima kuralları çerçevesinde birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Cevap

Failin silah göstererek mağdurun oy kullanmasını engellemesi eylemi, tehdidin unsur olarak yer aldığı 'siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi' suçunu oluşturur. Suç silahla işlendiği için hürriyete karşı suçların ortak hükümleri (TCK 119) gereğince cezada artırım yapılır.
TCK m. 114'te düzenlenen siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi suçu, kanun lafzı gereği 'cebir veya tehdit kullanılarak' işlenebilen bir suçtur. Olayda fail, mağdurun seçmen olmasının gerektirdiği hakkı (oy kullanmayı) tehdit yoluyla engellemiştir. Tehdit bu suçun kanuni unsuru olduğundan, faile ayrıca TCK m. 106'dan (Tehdit) ceza verilmez. Ancak failin bu eylemi ruhsatsız tabanca (silah) göstererek gerçekleştirmesi, TCK m. 119'da hürriyete karşı suçlar için düzenlenen 'Ortak Hükümler' uyarınca silahla işleme nitelikli hâlini oluşturur ve verilecek cezanın artırılmasını gerektirir. Bu sebeple, failin eyleminin tek bir suçu (siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi) oluşturduğu ve silah nedeniyle artırım yapılacağını belirten ifade hukuken tam ve doğru olandır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki eylemin hukuki tavsifini (nitelendirmesini) yap.
Eylem, TCK m. 114'te düzenlenen 'Siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi' suçunu oluşturmaktadır.
Mağdurun seçmen olmasının gerektirdiği hakkı (oy kullanması), fail tarafından engellenmiştir.
2
Tehdit fiili ile siyasi hakların engellenmesi suçu arasındaki içtima ilişkisini belirle.
Tehdit suçundan ayrıca ceza verilmez (erime/tüketme ilişkisi).
TCK m. 114'teki suçun yasal tanımında 'Cebir veya tehdit kullanılarak...' ifadesi yer aldığından, tehdit eylemi bu suçun kurucu unsurudur.
3
Eylemde kullanılan aracın (tabanca) hukuki sonucunu tespit et.
Verilecek ceza bir kat artırılır.
TCK m. 119'da yer alan ortak hükümlere göre hürriyete karşı suçların (m. 114 dahil) silahla işlenmesi ağırlaştırıcı nedendir.

Anahtar Kavram

Siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi suçu (TCK 114) ve hürriyete karşı suçlarda ortak hükümler kapsamında nitelikli haller (TCK 119)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla