Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİdare Hukukuna Hakim Olan Anayasal İlkeler

1982 Anayasası’nın 125. maddesinde yer alan "Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz." hükmü çerçevesinde, idari yargı denetiminin kapsamı ve sınırları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yargı mercileri, idari işlemin sadece hukuka uygunluğunu değil, aynı zamanda idari kararın kamu hizmetinin gereklerine ve toplumun o andaki ihtiyacına en uygun seçenek olup olmadığını da değerlendirir.
  2. B
    İdari yargı yerleri, yerindelik denetimi yasağı uyarınca, idarenin takdir yetkisine sahip olduğu alanlarda tesis edilen işlemlerin hukuki sınırlarını ve kamu yararı amacını denetleyemez.
  3. Yargı yetkisi, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak, idari eylem ve işlem niteliğinde karar tesis edecek veya idarenin yerine geçerek karar alacak şekilde kullanılamaz.Cevap
  4. D
    Anayasa'daki bu kural gereği, idarenin eylem ve işlemlerinin yerindeliği yargı denetimi dışında olduğundan, bu işlemler hiçbir makam tarafından denetlenemez.
  5. E
    Yerindelik denetimi yasağı, sadece bireysel idari işlemler için geçerli bir kural olup idarenin düzenleyici işlemleri yargı organlarınca hem hukukilik hem de yerindelik açısından denetlenir.

Cevap

Yargı yetkisi, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak veya idarenin yerine geçerek karar alacak şekilde kullanılamaz.
1982 Anayasası'nın 125. maddesine göre idari yargı yetkisi, idarenin eylem ve işlemlerinin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. Bu ilke gereği mahkemeler, idarenin sahip olduğu takdir yetkisini ortadan kaldıracak, idari işlem niteliğinde karar verecek veya idarenin yerine geçerek seçim yapacak şekilde hareket edemezler. Yargı organı sadece işlemin hukuk kurallarına aykırı olup olmadığını saptar; işlemin 'daha iyi' bir alternatifi olup olmadığını sorgulayamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 125. maddesindeki temel kuralı belirle.
Yargı yetkisinin 'hukuka uygunluk denetimi' ile sınırlı olduğu sonucuna varılır.
Yargı organlarının idarenin icrai yetkilerine müdahale etmesini önlemek amacıyla anayasal bir sınır çizilmiştir.
2
'Yerindelik denetimi' kavramının hukuki anlamını analiz et.
Bir işlemin sadece hukuka uygun olup olmadığına değil, 'isabetli', 'verimli' veya 'uygun' olup olmadığına bakılması durumudur.
Hukuka uygunluk denetimi ile yerindelik denetimi arasındaki sınırı çizmek, yargının yetki alanını belirler.
3
Yargı organının idare adına karar alıp alamayacağını değerlendir.
Mahkemeler işlemleri iptal edebilir ancak idarenin yerine geçerek yeni bir işlem tesis edemez.
Anayasa uyarınca yargı yetkisi, yürütme görevinin yerine getirilmesi şeklinde kullanılamaz.

Anahtar Kavram

Yerindelik Denetimi Yasağı

Daha Fazla Pratik

İdarenin takdir yetkisinin sınırlarını ve bu sınırların aşılması durumunda ortaya çıkan 'yetki saptırması' kavramını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İdare Hukukuna Hakim Olan Anayasal İlkeler

Bu konudan daha fazla soru