Examkin

Soru

Zorluk: ZorMülkiyet Hakkı: İçeriği, Kapsamı ve Kısıtlamaları

Bay (A), aralarındaki husumet nedeniyle komşusu Bay (B)’nin bahçesindeki sebzelerin güneş almasını engellemek amacıyla, mülkiyetindeki taşınmazın sınırına hiçbir yapısal gereklilik yokken yüksek ve güneş geçirmeyen bir levha dikmiştir. Ayrıca Bay (A), ana yola çıkış imkanı bulunmadığı iddiasıyla Bay (B)’nin arazisinden rızası dışında geçmeye başlamıştır.

Bu durumda Bay (B)’nin mülkiyet hakkına dayanarak başvurabileceği hukuki yollar ve hakların niteliği hakkında Türk Medeni Kanunu (TMK) hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Güneşin engellenmesi mülkiyetin taşkın kullanımıdır ve levhanın kaldırılması için müdahalenin men-i davası açılmalıdır; geçit ihtiyacı ise mülkiyetin dolaylı kanuni kısıtlaması olup ancak mahkeme kararı veya tescille kurulabilir.Cevap
  2. B
    Bay (B), arazisinin izinsiz kullanılması ve güneşinin kesilmesi sebebiyle taşınmazının zilyetliğini geri kazanmak için (A)’ya karşı 'istihkak davası' açmalıdır.
  3. C
    Güneşin ve ışığın engellenmesi gibi 'negatif emisyonlar' komşuluk hukuku kapsamında mülkiyetin 'dolaylı' kısıtlaması niteliğinde olduğundan, (B) ancak tazminat talep edebilir.
  4. D
    Mülkiyet hakkı anayasal bir temel hak olduğu için, (A)’nın kendi arazisi üzerindeki levha dikme eylemi mülkiyetin içeriğine dahil mutlak bir yetkidir ve kısıtlanamaz.
  5. E
    Bay (A)’nın geçit ihtiyacı mülkiyetin 'doğrudan' kanuni kısıtlamasıdır; bu nedenle (A), herhangi bir anlaşma veya dava olmaksızın komşusunun arazisinden geçme hakkına sahiptir.

Cevap

Güneşin engellenmesi mülkiyetin taşkın kullanımı teşkil eder ve müdahalenin men-i davasına konu olur; zorunlu geçit ise dolaylı bir kısıtlamadır.
Doğru seçenek, Bay (A)’nın eylemlerini TMK mülkiyet ve komşuluk hukuku ilkeleriyle tam uyumlu olarak analiz eder. Güneşin engellenmesi negatif bir emisyon olarak mülkiyetin taşkın kullanımıdır ve çözümü müdahalenin men-i davasıdır. Geçit hakkı ise malike doğrudan bir geçme yetkisi değil, mahkeme yoluyla bu kısıtlamayı 'talep etme' yetkisi veren dolaylı bir kısıtlamadır.

Adım Adım Çözüm

1
Eylemin niteliğini belirle
Bay (A)'nın levha dikerek güneş engellemesi TMK 737 kapsamında komşuluk hukukuna aykırı, mülkiyetin taşkın kullanımıdır.
Mülkiyet hakkı kullanılırken komşuları olumsuz etkileyecek aşırı emisyonlardan (ışık, koku, gürültü vb.) kaçınılmalıdır.
2
Uygun davayı tespit et
Mevcut saldırının durdurulması için 'müdahalenin men-i' (elatmanın önlenmesi) davası açılmalıdır.
İstihkak davası malın iadesi içindir, oysa burada zilyetlik tamamen kaybedilmemiş ancak mülkiyetin kullanımı haksız bir saldırıyla kısıtlanmıştır.
3
Geçit hakkının türünü analiz et
Zorunlu geçit (TMK 747), mülkiyetin 'dolaylı' kanuni kısıtlamasıdır.
Doğrudan kısıtlamalar kanundan dolayı kendiliğinden doğarken, dolaylı kısıtlamalar hak sahibine bir tescil veya irtifak kurulmasını isteme yetkisi verir; rıza dışı kullanım haksız elatmadır.

Anahtar Kavram

Mülkiyet Hakkının Kanuni Kısıtlamaları ve Korunması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Mülkiyet Hakkı: İçeriği, Kapsamı ve Kısıtlamaları

Bu konudan daha fazla soru