Soru

Zorluk: OrtaHukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Sebepler

Ahmet, komşusu Burak’ın bahçesindeki depoda aniden başlayan bir yangının kendi evine sıçrama tehlikesi yarattığını görür. İtfaiye ekiplerini beklerse evinin tamamen yanacağını anlayan Ahmet, yangını söndürmek için Burak'ın bahçesindeki kilitli su deposunun kapısını kırarak içeri girer ve yangına müdahale eder. Yangın söndürülür ancak kırılan kapı nedeniyle Burak'ın 2.5002.500 TL maddi zararı oluşur.

Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) "Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Sebepler" hükümleri uyarınca, bu olayla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Ahmet’in eylemi meşru müdafaa niteliğinde olduğundan, Burak’ın zararını tazmin etmekle yükümlü tutulamaz.
  2. Ahmet, zorda kalma (iztırar hali) içinde hareket ettiğinden; hâkim, hakkaniyet gereği Burak’ın zararının giderilmesine karar verebilir.Cevap
  3. C
    Ahmet, kuvvet kullanma hakkı çerçevesinde hareket ettiği için eylemi hukuka uygundur ve herhangi bir tazminat ödemesi gerekmez.
  4. D
    Ahmet’in eylemi Burak’ın mülkiyet hakkını ihlal ettiği için her durumda haksız fiil sayılır ve Ahmet zararın tamamını kusursuz sorumluluk ilkesi gereği ödemelidir.
  5. E
    Ahmet, Burak’ın rızası olduğunu ispat edemediği sürece eylemi hukuka aykırı kalmaya devam eder ve tam tazminat sorumluluğu doğar.

Cevap

Ahmet'in eylemi zorda kalma (iztırar hali) niteliğindedir ve hakim hakkaniyet gereği tazminata hükmedebilir.
Doğru yanıt olan 'zorda kalma' seçeneği, Türk Borçlar Kanunu madde 64/264/2 hükmüne tam olarak uygundur. Ahmet, bir tehlikeyi savuşturmak için başka birinin malına zarar vermiştir; bu durum hukuka aykırılığı ortadan kaldırır ancak hakkaniyet gereği bir miktar tazminat ödenmesine kapı aralar.

Adım Adım Çözüm

1
Eylemin hukuki niteliğinin tespiti
Zorda Kalma (Iztırar Hali)
Ahmet, kendisini veya başkasını (evini) bir tehlikeden (yangın) korumak amacıyla, bu tehlikeye sebep olmamış üçüncü bir kişi olan Burak'ın malına zarar vermiştir. Bu durum TBK madde 64/264/2 kapsamında zorda kalma olarak tanımlanır.
2
Tazminat sorumluluğunun belirlenmesi
Hakkaniyet Tazminatı
TBK madde 64/264/2 uyarınca, zorda kalma durumunda hâkim, eylem hukuka aykırı olmasa bile zarar görenin zararının giderilip giderilmeyeceğini ve giderilecekse miktarını hakkaniyet ilkesine göre takdir eder.

Anahtar Kavram

Zorda Kalma (Iztırar Hali) ve Hakkaniyet Tazminatı

İpuçları

1
Eylemin meşru müdafaa olması için haksız bir 'saldırı' gerekir; yangın ise bir 'tehlike'dir.
2
Üçüncü bir kişinin malına zarar vererek tehlikeden kurtulma haline Borçlar Hukuku'nda ne ad verilir?
3
Zorda kalma (iztırar hali) durumunda tazminatın miktarını hâkim 'hakkaniyet' ilkesine göre belirler.

Daha Fazla Pratik

Meşru müdafaa, zorda kalma ve kuvvet kullanma arasındaki 'tazminat yükümlülüğü' farklarını bir tablo yaparak çalışın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla