(A), parkta dinlendiği sırada (B)’nin kendisine ait çantayı kapıp hızla uzaklaşmaya başladığını görür. Çevrede yardım isteyebileceği herhangi bir kolluk görevlisi bulunmayan (A), çantanın elinden çıkması halinde bir daha ele geçirilmesinin imkânsız olacağını düşünerek (B)’yi kovalamış, yakalamış ve zor kullanarak çantayı geri almıştır. Bu arbede esnasında (A), çantayı bırakmak istemeyen (B)’yi sarsarken (B)’nin pahalı güneş gözlüğünün yere düşüp kırılmasına neden olmuştur.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca, (A)’nın bu eylemi ve oluşan zarar ile ilgili aşağıdaki hukuki nitelemelerden hangisi doğrudur?
- (A)’nın eylemi, kanuni şartları oluşmuş bir “kuvvet kullanma” hali teşkil ettiğinden hukuka aykırı değildir ve (A) gözlük zararını tazmin etmekle yükümlü tutulamaz.Cevap
- B(B) herhangi bir fiziksel saldırıda bulunmadığı için olayda meşru müdafaa hükümleri uygulanamaz; bu nedenle (A), (B)’nin zararını haksız fiil sorumluluğu kapsamında gidermelidir.
- COlayda bir “zorda kalma (iztırar) hali” söz konusu olduğu için (A), (B)’nin uğradığı zararı hakkaniyet gereği uygun bir bedelle gidermekle yükümlüdür.
- D(A)’nın bizzat müdahale ederek çantayı geri alması “ihkak-ı hak” yasağı kapsamında hukuka aykırı bir eylemdir ve (A) kusurlu sayılarak gözlük bedelini tazmin etmelidir.
- E(A) çantayı geri alırken (B)’nin malına zarar verdiği için “hakkın kullanılması” sınırını aşmıştır ve bu durum eylemin hukuka aykırılığını ortadan kaldırmaz.
Cevap
(A)’nın eylemi, kanuni şartları oluşmuş bir “kuvvet kullanma” hali teşkil ettiğinden hukuka aykırı değildir ve (A) gözlük zararını tazmin etmekle yükümlü tutulamaz.
Türk Borçlar Kanunu'nun . maddesi uyarınca; bir kimse hakkını kendi gücüyle koruma durumunda kalır, kolluk gücünün yardımını zamanında sağlayamaz ve hakkının kaybolmasını önlemek için başka bir yol bulamazsa, verdiği zarardan sorumlu tutulamaz. Olayda (A), çalınan çantasını geri almak için başka çaresi kalmadığı bir anda ölçülü güç kullanarak çantayı geri almıştır; bu nedenle eylemi hukuka uygundur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hakkını Korumak İçin Kuvvet Kullanma (TBK m. 64/3)
Daha Fazla Pratik
Meşru müdafaa ile kuvvet kullanma arasındaki 'tazminat yükümlülüğü' benzerliğini ve 'iztırar hali' ile olan 'tazminat farkını' karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s