Soru

Zorluk: OrtaBozucu Şart ve Hükümleri

(A)(A) Teknoloji Şirketi, yeni kurulan (B)(B) girişimine destek sağlamak amacıyla 33 yıl süreli bir ofis kullanım sözleşmesi akdetmiştir. Sözleşmede (B)(B) girişiminin ofis için herhangi bir kira ödemeyeceği, ancak "(B)(B) girişiminin 10.000.00010.000.000 TL ve üzeri tutarda bir dış yatırım alması durumunda işbu sözleşmenin kendiliğinden sona ereceği" hükmü kararlaştırılmıştır. (B)(B) girişimi, 15.05.202615.05.2026 tarihinde 12.000.00012.000.000 TL tutarında bir yatırım almıştır.

Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca, bozucu şartın gerçekleştiği bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Sözleşme, yatırımın alındığı 15.05.202615.05.2026 tarihi itibarıyla kendiliğinden hükümden düşer.Cevap
  2. B
    Bozucu şartın gerçekleşmesiyle sözleşme, yapıldığı tarihten itibaren geriye etkili olarak geçersiz hale gelir.
  3. C
    Sözleşme geciktirici şarta bağlı olduğundan, yatırım alınana kadar taraflar arasında geçerli bir borç ilişkisi doğmamıştır.
  4. D
    Şartın gerçekleşmesi durumunda sözleşmenin sona ermesi için (A)(A) şirketinin tek taraflı bir fesih bildiriminde bulunması zorunludur.
  5. E
    (B)(B) girişimi, şartın gerçekleştiği tarihe kadar ofisi bedelsiz kullanmış olmasından dolayı (A)(A) şirketine sebepsiz zenginleşme tazminatı ödemelidir.

Cevap

Sözleşme, bozucu şartın gerçekleştiği andan itibaren (yatırımın alındığı tarih) ileriye etkili olarak kendiliğinden hükümden düşer.
Türk Borçlar Kanunu'nun 173. maddesinin birinci fıkrasına göre, bozucu şarta bağlanmış olan bir sözleşme, şartın gerçekleştiği andan başlayarak hükümden düşer. Olayda yatırımın alındığı tarih olan 15.05.2026, şartın gerçekleştiği andır ve bu andan itibaren sözleşme kendiliğinden sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
Şartın niteliğini tespit etme
Bozucu Şart (Resolutive Condition)
Sözleşmenin sona ermesini gelecekteki belirsiz bir olaya (yatırım alma) bağlayan kayıtlar bozucu şart niteliğindedir.
2
Kanuni hükmü uygulama (TBK m. 173)
Hükümden düşme (İnfisakh)
Kanun gereği bozucu şarta bağlı sözleşmeler, şartın gerçekleştiği andan itibaren hükümden düşer.
3
Zaman bakımından etkiyi belirleme
Geriye etkili olmama (Ex nunc)
Bozucu şart gerçekleşene kadar sözleşme tüm hüküm ve sonuçlarını doğurduğu için, şartın gerçekleşmesi kural olarak geçmişe etkili sonuç doğurmaz.

Anahtar Kavram

Bozucu Şartın Hükümleri ve İleriye Etkili Sonuç Doğurması
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla