Bir faktoring şirketi ile bir ticari işletme arasında akdedilen çerçeve sözleşmesinde, işletmenin vadesi geçmiş kamu borçlarının toplam aktifinin 'sini aşması durumu bir bozucu şart olarak öngörülmüştür. Bahsi geçen eşik değerin 15.05.2026 tarihinde aşılmasıyla birlikte sözleşme infisakh etmiştir. Tarafların, şartın sonuçlarının zaman bakımından etkisine dair sözleşmede özel bir düzenleme yapmadıkları bilinmektedir.
Bu olaya uygulanacak hukuki rejim ve bozucu şartın hükümleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Şartın gerçekleşmesiyle sözleşme ileriye etkili olarak sona erer ve bu ana kadar yerine getirilen edimlerin iadesi kural olarak istenemez.Cevap
- BŞart gerçekleştiği anda sözleşme geçmişe etkili olarak ortadan kalkar ve tarafların sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca iade borcu doğar.
- CBozucu şarta bağlı işlemlerde şart gerçekleşinceye kadar sözleşmenin hükümleri askıda kalır ve ancak şartın gerçekleşmesiyle sözleşme tam geçerlilik kazanır.
- DSözleşmenin infisakhı için alacaklının borçluya uygun bir süre vererek ihtar çekmesi ve bozucu şartın gerçekleştiğini resmen bildirmesi zorunludur.
- EBozucu şartın gerçekleşmesi emredici hukuk kuralları gereği her zaman geçmişe etkili olduğu için, tarafların aksini kararlaştırması hükümsüzdür.
Cevap
Sözleşme, şartın gerçekleştiği andan itibaren ileriye etkili (ex nunc) olarak sona erer ve geçmişteki edimlerin iadesi istenemez.
Türk Borçlar Kanunu'nun 173. maddesine göre, bozucu şarta bağlanmış sözleşmelerde şartın gerçekleşmesi, sözleşmeyi o andan itibaren ileriye etkili (ex nunc) olarak sona erdirir. Taraflar sözleşmede aksini kararlaştırmadıkları sürece, şartın gerçekleştiği tarihe kadar doğmuş borçlar ve yapılmış ifalar geçerliliğini korur. Bu nedenle sözleşmenin infisakh etmesi, geçmişteki edimlerin iadesini gerektirmez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bozucu Şartın İleriye Etkili Olma İlkesi
Daha Fazla Pratik
Geciktirici şartın gerçekleşmesi durumunda edimlerin iadesi ve askıda kalma süreciyle ilgili hükümleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s