Examkin

Soru

Zorluk: Zorİdarenin Kanuniliği ve Takdir Yetkisi

İdare hukukunda takdir yetkisi, idarenin hukuk tarafından belirlenen sınırlar içerisinde, kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla birden fazla hukuka uygun seçenek arasından birini seçebilme veya işlem tesis edip etmeme serbestisidir. 19821982 Anayasası'nın 125125. maddesi ve yerleşik yargı içtihatları çerçevesinde, idarenin takdir yetkisini kullandığı bir işlem üzerindeki yargısal denetimin kapsamına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İdari yargı mercileri, idarenin takdir yetkisini kullandığı hallerde işlemin sadece 'yetki' unsuru bakımından hukuka uygunluğunu denetleyebilir; diğer tüm unsurlar idarenin mutlak serbestisi alanındadır.
  2. B
    19821982 Anayasası uyarınca yargı mercileri, idarenin takdir yetkisine dayanarak tesis ettiği bir işlemin kamu yararına daha uygun olduğu gerekçesiyle bir başka seçenekle değiştirilmesine karar verebilir.
  3. Yargı yerleri, takdir yetkisinin kullanımını denetlerken idarenin seçtiği çözümün kamu yararı ve hizmet gerekleri gibi hukuki sınırların dışına çıkıp çıkmadığını incelemekle yükümlüdür ancak idarenin yerine geçerek yerindelik denetimi yapamaz.Cevap
  4. D
    İdareye takdir yetkisi tanınan durumlarda, işlemin 'sebep' unsuru kanunla önceden belirlenmediği için bu unsurun gerçekliği ve hukuka uygunluğu yargısal denetime konu edilemez.
  5. E
    Takdir yetkisinin varlığı, hukuk devleti ilkesinin bir istisnası olarak idari işlemin 'amaç' unsuru bakımından idareye her türlü subjektif tercihte bulunma hakkı tanır.

Cevap

Yargı mercileri, idarenin takdir yetkisini kullanırken kamu yararı ve hizmet gerekleri gibi hukuki sınırlar içinde kalıp kalmadığını denetler ancak idarenin yerine geçerek yerindelik denetimi yapamaz.
İdarenin takdir yetkisini kullandığı durumlarda, yargı mercileri idarenin yerine geçip 'şu karar daha yerinde olurdu' diyemez (yerindelik denetimi yasağı). Ancak idarenin bu yetkiyi kullanırken kamu yararını gözetip gözetmediği, hizmet gereklerine uyup uymadığı, eşitlik ve ölçülülük ilkelerine riayet edip etmediği hukuka uygunluk denetimi kapsamında incelenir.

Adım Adım Çözüm

1
Takdir yetkisinin kapsamını belirlemek
Takdir yetkisinin mutlak bir serbesti değil, hukuk sınırları içinde kullanılan bir tercih hakkı olduğu saptanır.
Hukuk devletinde hiçbir yetki sınırsız değildir.
2
Yargısal denetimin sınırını (125125. madde) analiz etmek
Yargı yetkisinin 'hukukilik denetimi' ile sınırlı olduğu, 'yerindelik denetimi' yapamayacağı kuralı hatırlanır.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği yargı, yürütmenin yerine geçerek karar alamaz.
3
Hukukilik denetiminin içeriğini incelemek
Mahkemenin; işlemin kamu yararına uygunluğu, eşitlik, ölçülülük ve maddi olayların doğruluğu üzerinden denetim yapması gerektiği sonucuna varılır.
Takdir yetkisinin keyfiyete dönüşmesini engellemek için bu unsurların denetimi zorunludur.

Anahtar Kavram

Yerindelik Denetimi Yasağı ve Hukukilik Denetimi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İdarenin Kanuniliği ve Takdir Yetkisi

Bu konudan daha fazla soru