Soru

Zorluk: Ortaİdarenin Kanuniliği ve Takdir Yetkisi

İdare hukukunda idarenin sahip olduğu 'takdir yetkisi' ve bu yetkinin yargısal denetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Takdir yetkisi, idareye kanunla tanınan bir serbesti alanı olsa da kullanımı kamu yararı ve eşitlik gibi genel hukuk ilkeleriyle sınırlıdır ve yargı mercileri bu yetkiyi 'yerindelik' denetimi yapmaksızın denetler.Cevap
  2. B
    Takdir yetkisi, idarenin hukukla bağlı olmadığı ve yargı denetimi dışında kalan mutlak bir hareket alanını ifade eder.
  3. C
    İdari yargı mercileri, idarenin takdir yetkisini kullandığı durumlarda hukuka uygunluk denetiminin yanı sıra yerindelik denetimi de yaparak idarenin yerine geçip karar verebilir.
  4. D
    Bağlı yetki durumunda idare, birden fazla çözüm yolu arasından birini seçme hakkına sahipken; takdir yetkisi durumunda kanunun öngördüğü tek bir işlemi yapmak zorundadır.
  5. E
    Takdir yetkisi, sadece idari işlemin 'amaç' unsurunda söz konusu olabilir; 'sebep' ve 'konu' unsurlarında idarenin takdir yetkisi bulunmamaktadır.

Cevap

İdarenin takdir yetkisi, kanunun çizdiği sınırlar içinde kamu yararı amacıyla kullanılan, yargısal denetimi 'hukuka uygunluk' ile sınırlı olan ve yerindelik denetimine konu edilemeyen bir yetkidir.
Takdir yetkisi, idareye kanunla tanınan bir hareket alanı sunsa da, bu yetki 'kamu yararı' ve 'eşitlik' gibi hukuki sınırlarla çevrilidir. Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca yargı, bu yetkinin kullanımını denetleyebilir ancak bu denetim sadece 'hukuka uygunluk' açısından yapılabilir; idarenin tercihlerinin yerinde olup olmadığına (yerindelik denetimi) girilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Takdir yetkisinin niteliğini tanımla.
İdarenin belli bir durumda işlem yapıp yapmamakta veya birden fazla hukuki seçenekten birini tercih etmekte serbest olmasıdır.
Bağlı yetkiden farkını anlamak için temel tanımdan başlanmalıdır.
2
Takdir yetkisinin sınırlarını analiz et.
Bu yetki kamu yararı amacı, eşitlik ilkesi ve hukuk devleti ilkeleriyle sınırlandırılmıştır.
Takdir yetkisinin mutlak bir keyfiyet olmadığını vurgulamak gerekir.
3
Yargısal denetimin kapsamını belirle.
Yargı mercileri işlemin hukuka (sebep, konu, amaç vb.) uygunluğunu denetler ancak idarenin yerine geçerek tercih yapamaz (yerindelik denetimi yasağı).
Anayasal bir kural olan yerindelik denetimi yasağını uygulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Takdir Yetkisi ve Yerindelik Denetimi Yasağı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla