Soru

Zorluk: ZorCumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği ve Adaylık

1982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliği ve adaylık usulleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için kişinin fiilen milletvekili sıfatını taşıması zorunludur; meclis dışından adaylık ancak siyasi parti gruplarının ortak kararıyla mümkündür.
  2. B
    Siyasi parti grupları haricinde, seçmenlerin doğrudan Cumhurbaşkanı adayı gösterebilmesi için en az elli bin seçmenin yazılı teklifi şarttır.
  3. En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler Cumhurbaşkanı adayı gösterebilir.Cevap
  4. D
    Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kişinin yükseköğrenim yapmış olması aranmaz; milletvekili seçilme yeterliliğine (örneğin ilkokul mezunu olmak) sahip olması yeterlidir.
  5. E
    Cumhurbaşkanı seçilen kişinin, görevine başlarken tarafsızlığını sağlamak amacıyla varsa üyesi olduğu siyasi parti ile ilişiği kendiliğinden kesilir.

Cevap

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partilerin Cumhurbaşkanı adayı gösterebileceğini belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifade, siyasi partilerin tek başına veya birlikte geçerli oyların en az yüzde beşini (%5) almaları durumunda Cumhurbaşkanı adayı gösterebileceklerini belirten ifadedir. Bu, 1982 Anayasası'nın 101. maddesinde 2017 değişiklikleriyle son halini alan güncel ve kesin bir anayasa kuralıdır.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası Madde 101'de yer alan Cumhurbaşkanı seçilme şartlarını hatırlamak.
Şartlar: 40 yaşını doldurmak, yükseköğrenim yapmış olmak, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak ve doğuştan Türk vatandaşı olmaktır. Milletvekili olmak zorunlu değildir.
Adayın nitelikleri ile ilgili şıkları (milletvekili olma zorunluluğu, eğitim düzeyi vb.) elemek için.
2
Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisine sahip kişi ve grupları listelemek.
Yetkililer: Siyasi parti grupları, son seçimde tek başına veya birlikte en az %5 oy alan siyasi partiler ve en az 100.000 seçmen.
Aday gösterme usullerini belirten şıkları (%5 kuralı ve 50 bin / 100 bin imza kuralı) doğrulamak için.
3
2017 Anayasa değişikliklerinin adaylık ve görev süreci üzerindeki etkisini değerlendirmek.
Partili Cumhurbaşkanlığı sistemine geçildiği için 'Cumhurbaşkanı seçilenin partisi ile ilişiği kesilir' kuralı artık geçerli değildir.
Tarafsızlık ve parti üyeliği ile ilgili güncel olmayan kuralları içeren şıkları tespit etmek için.
4
Elde edilen tüm güncel anayasal kuralları seçeneklerle eşleştirip doğru ifadeyi bulmak.
Sadece siyasi partilerin %5 oyla aday gösterebileceğini belirten seçeneğin mevcut Anayasa'ya tam olarak uygun olduğu sonucuna ulaşılır.
Sorunun kökünde istenen 'doğru' olan hukuki durumu kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği, Aday Gösterme Usulleri ve 2017 Anayasa Değişiklikleri
Bu soruyu puanla