Soru

Zorluk: OrtaYerinden Yönetim İlkesi

İdare hukukunda, yerinden yönetim (adem-i merkeziyet) kuruluşlarının merkezi idarenin hiyerarşik yapısı dışında örgütlenmelerinin ve özerk bir yapıya kavuşmalarının en temel hukuki dayanağı ile bu durumun merkezle olan ilişkisindeki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olmaları ve bu nedenle merkezle aralarındaki denetim ilişkisinin idari vesayet olmasıCevap
  2. B
    Devlet tüzel kişiliği içinde yer almaları ve merkezi idare ile aralarında hiyerarşi ilişkisinin bulunması
  3. C
    Kararlarının icrailik kazanması için her zaman Cumhurbaşkanlığı onayına tabi olmaları ve genel bütçe içinde yer almaları
  4. D
    Tüm organlarının merkezi idare tarafından atanması ve yönetmelik çıkarma yetkilerinin bulunmaması
  5. E
    Sadece kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından oluşmaları ve kamu gücü ayrıcalıklarını kullanamamaları

Cevap

Yerinden yönetim kuruluşlarının ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olmaları ve merkezle aralarındaki denetimin idari vesayet niteliği taşımasıdır.
Yerinden yönetim (adem-i merkeziyet) ilkesi uyarınca, bu kuruluşlar devlet tüzel kişiliğinin hiyerarşik yapısı dışına çıkarılır. Bunun hukuki sonucu, her birinin kendine ait bir kamu tüzel kişiliğine sahip olmasıdır. Anayasa'nın 123. maddesi uyarınca, idarenin bütünlüğü ilkesini korumak adına merkezi idare, bu kuruluşlar üzerinde ancak kanunla belirlenmiş sınırlarla 'idari vesayet' yetkisini kullanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yerinden yönetim ilkesinin temel şartını belirle.
Yerinden yönetim kuruluşları, devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir 'Kamu Tüzel Kişiliği'ne sahiptir.
Özerklik ve bağımsız karar alabilme yetkisi için hukuken ayrı bir kişi olma zorunluluğu vardır.
2
Ayrı tüzel kişiler arasındaki denetim türünü tespit et.
İki ayrı kamu tüzel kişisi arasındaki denetim her zaman 'İdari Vesayet'tir.
Hiyerarşi sadece aynı tüzel kişilik içindeki üst-alt ilişkisinde (Örn: Vali-Kaymakam) geçerlidir; yerinden yönetimde ise idarenin bütünlüğünü sağlamak için dışsal bir denetim olan vesayet uygulanır.

Anahtar Kavram

Kamu Tüzel Kişiliği ve İdari Vesayet İlişkisi
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla