Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKanun Yapım Süreci ve Yayınlanması

Ülke genelindeki ormanlık alanların ve su havzalarının korunması amacıyla milletvekilleri tarafından hazırlanan bir kanun teklifi, ilgili komisyonlardaki görüşmelerin ardından Genel Kurul oylamasında yeterli çoğunlukla kabul edilerek onay için devletin başı olan makama gönderilmiştir.

Buna göre, söz konusu kanunun incelenmesi, Resmî Gazete'de yayımlanması ve yargısal denetimi süreçlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere yasama organına iade edilen kanunun, değiştirilmeden aynen kabul edilebilmesi için toplantıya katılan milletvekillerinin salt çoğunluğunun olumlu oyu yeterli kabul edilir.Cevap
  2. B
    Genel Kurulda bu kanun teklifinin ilk oylaması ve kabulü aşamasında, karar yeter sayısı hiçbir şart altında Meclis üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.
  3. C
    Söz konusu kanunun şekil bakımından Anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla açılacak iptal davasında, başvuru süresi kanunun Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren on gün olarak belirlenmiştir.
  4. D
    Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları on beş gün içinde gerekçesiyle birlikte iade etme yetkisine sahipken, Bütçe Kanunları bu geri gönderme mekanizmasının anayasal bir istisnasını oluşturur.
  5. E
    Meclis, Cumhurbaşkanınca geri gönderilen kanunu aynen onaylamak yerine metin üzerinde yeni bir değişiklik yaparak kabul ederse, ortaya çıkan bu yeni metnin tekrar iade edilme ihtimali bulunur.

Cevap

Yanlış olan ifade, iade edilen kanunun Meclis tarafından aynen kabul edilebilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğunun yeterli olduğunu belirten seçenektir.
Anayasanın 89. maddesine göre, Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanması kısmen veya tamamen uygun bulunmayarak geri gönderilen bir kanunun Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından aynen kabul edilebilmesi için 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (en az 301 kabul oyu) şarttır. Doğru cevap olan seçenekte 'toplantıya katılanların salt çoğunluğu' denilerek eski ve farklı bir oylama kuralına atıf yapılmış, dolayısıyla hukuken yanlış bir bilgi verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunların Cumhurbaşkanı tarafından iade edilmesi (veto) durumunda Meclisin hangi oylama çoğunluğu ile karar alması gerektiğini Anayasanın 89. maddesi çerçevesinde değerlendir.
2017 Anayasa değişikliği ile, Cumhurbaşkanının iade ettiği bir kanunun Meclis tarafından aynen kabul edilebilmesi için 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (en az 301 oy) kuralı getirilmiştir.
Cumhurbaşkanının veto yetkisine karşı yasama organının direnme kararının daha nitelikli bir çoğunlukla alınması amaçlanmıştır.
2
Seçeneklerde yer alan ilk kabul aşamasındaki oylama yeter sayıları, Anayasa Mahkemesine başvuru süreleri ve bütçe kanunu istisnası gibi diğer bilgileri mevcut mevzuatla teyit et.
Kanunların ilk kabulünde asgari karar yeter sayısının 151 olduğu, şekil bakımından iptal davasının 10 gün içinde açılabileceği ve bütçe kanunlarının iade edilemeyeceği anayasal olarak doğru bilgilerdir.
Soru kökü bizden 'yanlış' olan hukuki ifadeyi bulmamızı istemektedir, dolayısıyla doğru ifadeler elenmelidir.

Anahtar Kavram

Kanunların Cumhurbaşkanınca Yayımlanması ve İadesi (Veto) Mekanizması
Bu soruyu puanla

Konular

Kanun Yapım Süreci ve Yayınlanması

Bu konudan daha fazla soru