Soru

Zorluk: OrtaKıymetli Evrakta Defiler

Düzenleyen (A)(A), lehtar (B)(B) lehine 25.00025.000 TL bedelli bir bono düzenlemiştir. Ancak temel ilişkideki malın teslim edilmemesi nedeniyle senet bedelsiz kalmıştır. (B)(B), bu bonoyu vadesinden önce "tahsil içindir" kaydıyla (C)(C)’ye ciro ederek teslim etmiştir. (C)(C), vadesi gelen senedi (A)(A)’ya ibraz ederek ödeme talep etmiştir.

Buna göre, (A)(A)’nın bedelsizlik defisini (C)(C)’ye karşı ileri sürüp süremeyeceği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. (A)(A), (B)(B)'ye karşı sahip olduğu bedelsizlik defisini (C)(C)'ye karşı da ileri sürebilir.Cevap
  2. B
    Bedelsizlik nispi bir defi olduğu için (A)(A), bu defiyi sadece (B)(B)'ye karşı ileri sürebilir; (C)(C)'ye karşı ileri süremez.
  3. C
    Bedelsizlik mutlak bir defi niteliğinde olduğundan (A)(A), senedin her hamiline karşı bu defiyi ileri sürme hakkına sahiptir.
  4. D
    (C)(C)'nin senedi devralırken kötü niyetli olduğu ispatlanmadığı sürece (A)(A), bedelsizlik defisini (C)(C)'ye karşı ileri süremez.
  5. E
    Senedin "tahsil içindir" kaydıyla ciro edilmesi senedi nama yazılı hale getirdiği için (A)(A), her türlü defiyi (C)(C)'ye karşı ileri sürebilir.

Cevap

Borçlu düzenleyen, lehtara karşı sahip olduğu bedelsizlik defisini, senedi tahsil cirosuyla devralan hamile karşı da ileri sürebilir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 688. maddesine göre, tahsil cirosu yapılan hallerde hamil, senedi ciro edenin temsilcisi konumundadır. Borçlu, cirantaya (lehtara) karşı sahip olduğu şahsi defileri, temsilci sıfatıyla hareket eden hamile karşı da ileri sürebilir. Olayda senet bedelsiz kaldığı için borçlu düzenleyen, bu savunmasını senedi tahsil amacıyla elinde bulunduran hamile karşı başarıyla kullanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Ciro türünün ve hukuki sonuçlarının belirlenmesi
Senedin üzerindeki "tahsil içindir" kaydı, bunun bir tahsil cirosu olduğunu gösterir. TTK m. 688 uyarınca, tahsil cirosu ile senedi devralan hamil (C), senedi ciro edenin (B) temsilcisi sıfatını kazanır.
Tahsil cirosunda mülkiyet devredilmez, sadece senedin tahsil edilmesi için temsil yetkisi verilir.
2
Defi türünün ve ileri sürülebilirlik kuralının uygulanması
Bedelsizlik, taraflar arasındaki temel ilişkiden doğan nispi bir defidir. Temsil kuralı gereği, borçlu (A), asıl hak sahibine (B) karşı sahip olduğu tüm savunmaları onun temsilcisine (C) karşı da kullanabilir.
Borçlunun temsilciye karşı defi ileri sürebilmesi için hamilin kötü niyetli olması gerekmez; temsilci asıl hak sahibinin haklarını kullandığı için onun sahip olduğu kısıtlamalara da tabidir.

Anahtar Kavram

Tahsil cirosunda şahsi defilerin ileri sürülmesi

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'Tahsil cirosu = Temsil ilişkisi' formülünü kullanmak, şahsi defilerin temsilciye karşı neden ileri sürülebildiğini anlamayı kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla