Soru

Zorluk: Çok zorKişiliğin Başlangıcı, Sona Ermesi ve Gaiplik

(A)(A) ve (B)(B) kardeştir. 01.01.202501.01.2025 tarihinde birlikte çıktıkları bir uçak yolculuğunda uçak okyanusa düşmüştür. Kazadan iki gün sonra (A)(A)'nın cesedine ulaşılmış ve ölümü sicile işlenmiş; ancak (B)(B)'ye dair tüm aramalara rağmen hiçbir ize rastlanamamıştır. (A)(A)'nın (B)(B) dışında hiçbir yasal mirasçısı bulunmamaktadır; (B)(B)'nin ise tek mirasçısı arkadaşı (C)(C)'dir. 02.03.202602.03 .2026 tarihi itibarıyla gerçekleşen hukuki süreç ve mirasın intikali ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. (B) hakkında gaiplik kararı verilmesi durumunda, gaipliğin etkisi tehlike anına kadar geriye yürüyeceğinden ve aksi ispatlanamadığı sürece (A) ile (B) birlikte ölmüş sayılacağından, (B) (A)’ya mirasçı olamaz.Cevap
  2. B
    (B)'nin cesedine ulaşılamamış olması bir 'ölüm karinesi' hali teşkil ettiğinden, mülki amirin emriyle ölüm siciline kayıt düşülür ve (A)'nın mirası (B) üzerinden doğrudan (C)'ye geçer.
  3. C
    (B) hakkında gaiplik kararı istenebilmesi için olay tarihinden itibaren en az 55 yıllık bekleme süresinin dolması gerektiğinden, henüz bir gaiplik davası açılması mümkün değildir.
  4. D
    Gaiplik kararı ancak verildiği andan itibaren sonuç doğuracağından, karar kesinleşene kadar (B) sağ sayılır ve (A)'nın mirası (B)'nin mülkiyetine geçer.
  5. E
    (C), (A)'dan (B)'ye geçecek olan miras payını teslim alabilmek için gaiplik kararından itibaren 55 yıl, (B)'nin 100100 yaşına gelmesine kadar ise 1515 yıl teminat göstermekle yükümlüdür.

Cevap

Gaiplik kararının geçmişe etkili olması ve birlikte ölüm karinesi uyarınca (B), (A)'ya mirasçı olamaz.
Doğru yanıt, gaiplik kararının geçmişe etkili sonuç doğurması (TMK m. 35) ve hangisinin önce öldüğü ispatlanamayan kişilerin aynı anda ölmüş sayılması (TMK m. 29/2) kurallarının sentezidir. Olayda (A) ve (B) aynı kaza sonucunda hayatını kaybetmiş/kaybolmuştur. (B) hakkında verilecek gaiplik kararı ile ölüm tarihi kaza anına çekileceğinden, (A) ve (B) birbirine mirasçı olamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın hukuki niteliğini belirlemek
(B)'nin durumu 'ölümüne kuvvetle muhtemel' bir tehlike olduğundan TMK m. 32 uyarınca gaiplik kapsamında değerlendirilir.
Ceset bulunamadığı ve kesin ölüm ispatlanamadığı için gaiplik davası açılması zorunludur.
2
Bekleme süresini kontrol etmek
Olay tarihinden (01.01.202501.01.2025) itibaren 11 yıllık süre (01.01.202601.01.2026) dolmuştur.
Ölüm tehlikesi durumunda dava açmak için tehlike anından itibaren 1 yıl geçmelidir.
3
Gaiplik kararının sonuçlarını analiz etmek
Mahkeme gaiplik kararı verirse, ölüm anı tehlike anı olan 01.01.202501.01.2025 olarak kabul edilir.
TMK m. 35/1 uyarınca gaiplik kararı geçmişe etkili sonuç doğurur.
4
Birlikte ölüm karinesini uygulamak
(A) ve (B) aynı olayda ölmüş/kaybolmuş olduklarından ve hangisinin önce öldüğü ispatlanamadığından birlikte ölmüş sayılırlar.
TMK m. 29/2 uyarınca birlikte ölenler birbirine mirasçı olamazlar.

Anahtar Kavram

Gaipliğin Geçmişe Etkisi ve Birlikte Ölüm Karinesi İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Gaiplik kararının evliliğe etkisi ile mirasın iadesi süreleri arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla