Soru

Zorluk: OrtaKamu Tüzel Kişiliği ve Kurulması

Türkiye Cumhuriyeti'nin idari teşkilat yapısında, bazı birimler devlet tüzel kişiliği içerisinde yer alırken bazıları ise bu kişilikten ayrı birer 'kamu tüzel kişisi' olarak teşkilatlandırılmıştır. 19821982 Anayasası'nın 123123. maddesinde yer alan "Kamu tüzel kişiliği, ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur." hükmü, bu ayrımın anayasal temelini oluşturmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen idari birimlerden hangisi devlet tüzel kişiliğinden ayrı, müstakil bir kamu tüzel kişiliğine sahip değildir?

  1. A
    Kamu Denetçiliği Kurumu
  2. B
    Türkiye İstatistik Kurumu
  3. Diyanet İşleri BaşkanlığıCevap
  4. D
    Köy İdaresi
  5. E
    Radyo ve Televizyon Üst Kurulu

Cevap

Diyanet İşleri Başkanlığı, devlet tüzel kişiliği içerisinde yer aldığı için müstakil bir kamu tüzel kişiliğine sahip değildir.
Diyanet İşleri Başkanlığı, 19821982 Anayasası'nın 136136. maddesine göre genel idare içinde yer alan, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kuruluştur. Ayrı bir kamu tüzel kişiliği olmayıp, doğrudan devlet tüzel kişiliğine bağlıdır ve genel bütçeden finanse edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu tüzel kişiliği kavramının kapsamını belirle.
Kamu tüzel kişiliği, bir kurumun devletten ayrı mal varlığına, bütçeye ve personele sahip olmasıdır.
Soruda sorulan 'müstakil kamu tüzel kişiliği'ni ayırt edebilmek için tanımın yapılması gerekir.
2
Seçeneklerdeki kurumların idari teşkilattaki yerini analiz et.
Diyanet İşleri Başkanlığı, merkezi idare (başkent teşkilatı) içinde Cumhurbaşkanlığına bağlı bir birimdir.
Merkezi idare birimleri (Bakanlıklar, Valilikler, Diyanet vb.) kural olarak devlet tüzel kişiliği içindedir.
3
19821982 Anayasası'ndaki özel düzenlemeleri kontrol et.
Anayasa m. 127 (Mahalli İdareler), m. 130 (Üniversiteler), m. 133 (RTÜK) gibi maddeler bu birimlere açıkça kamu tüzel kişiliği tanımıştır.
Anayasal veya kanuni dayanağı olmayan birimlerin tüzel kişiliği olmadığı sonucuna ulaşılır.

Anahtar Kavram

Devlet Tüzel Kişiliği ile Kamu Tüzel Kişiliği Ayrımı

İpuçları

1
Merkezi idare teşkilatı içinde yer alan (başkent veya taşra) birimlerin çoğu müstakil bir tüzel kişiliğe sahip değildir.
2
Anayasa'nın 127. maddesinde sayılan yerinden yönetim kuruluşlarının (belediye, köy, il özel idaresi) kamu tüzel kişiliği anayasa ile verilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Kamu tüzel kişiliği olan kurumlar ile devlet tüzel kişiliği içindeki kurumlar arasındaki 'idari vesayet' ve 'hiyerarşi' farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla