Soru

Zorluk: OrtaKamu Tüzel Kişiliği ve Kurulması

Türkiye'de idari teşkilat yapısı içerisinde yer alan bir birimin müstakil bir "kamu tüzel kişiliği" kazanabilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi anayasal bir zorunluluktur?

  1. Kamu tüzel kişiliği ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur.Cevap
  2. B
    Kamu tüzel kişiliği sadece Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan kanunlarla kurulabilir.
  3. C
    Bakanlıklar, merkezden yönetim ilkesinin bir gereği olarak ayrı birer kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
  4. D
    Bir idari birimin kamu tüzel kişiliği kazanması için düzenleyici bir yönetmelik çıkarılması yeterlidir.
  5. E
    Kamu tüzel kişiliği, idarenin bütünlüğü ilkesi uyarınca hiyerarşik üst makamın onayıyla kurulur.

Cevap

Kamu tüzel kişiliğinin kurulması için anayasal zorunluluk, işlemin ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yapılmasıdır.
Kamu tüzel kişiliği ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur ifadesi doğrudur; çünkü 1982 Anayasası'nın 123. maddesi, kamu tüzel kişiliğinin kuruluşunu bu iki hukuki işleme bağlamıştır. Bu kural, idarenin kanuniliği ilkesinin bir yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal dayanağın tespiti
1982 Anayasası Madde 123'e ulaşıldı.
İdarenin kuruluşu ve görevlerinin anayasal esasları bu maddede düzenlenmiştir.
2
Kuruluş usulünün incelenmesi
"Kamu tüzel kişiliği, ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur" hükmü teyit edildi.
Anayasa metni, kamu tüzel kişiliğinin hangi hukuki işlemlerle hayat bulabileceğini sınırlı (numerus clausus) olarak saymıştır.
3
Seçeneklerin bu kurala göre elenmesi
Bakanlıkların tüzel kişiliği olmadığı ve sadece kanunla kurulma şartının eksik olduğu görüldü.
Bakanlıklar merkezi idarenin (Devlet Tüzel Kişiliği) parçasıdır, ayrı kişilikleri yoktur. Ayrıca Cumhurbaşkanlığı kararnamesi yetkisi de anayasal bir gerçektir.

Anahtar Kavram

İdarenin Kanuniliği ve Kamu Tüzel Kişiliğinin Kuruluşu
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla