Soru

Zorluk: KolayKamu Tüzel Kişiliği ve Kurulması

19821982 Anayasası'nın 123123. maddesinde yer alan "Kamu tüzel kişiliği, ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur." hükmü uyarınca, Türk idari teşkilat yapısı içerisinde yer alan aşağıdaki birimlerden hangisi devlet tüzel kişiliğinden ayrı, müstakil bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir?

  1. ÜniversitelerCevap
  2. B
    Milli Eğitim Bakanlığı
  3. C
    İstanbul Valiliği
  4. D
    Diyanet İşleri Başkanlığı
  5. E
    Çankaya Kaymakamlığı

Cevap

Üniversiteler, bilimsel özerklikleri gereği kanunla kurulan ve devlet tüzel kişiliğinden ayrı kamu tüzel kişiliğine sahip olan kuruluşlardır.
Üniversiteler, Anayasa'nın 130130. maddesi uyarınca bilimsel özerkliğe sahip kamu tüzel kişileridir. Kendi bütçeleri, personelleri ve karar organları bulunur; bu durum onları merkezi idarenin (devlet tüzel kişiliğinin) bir parçası olmaktan çıkarıp yerinden yönetim kuruluşu yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu tüzel kişiliğinin (KTK) tanımını ve kaynağını hatırla.
KTK, Anayasa'nın 123123. maddesine göre sadece kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulabilir.
Kuruluş usulü, bir birimin devletten ayrı bir varlığının olup olmadığını belirler.
2
Merkezi idare (Devlet) ile yerinden yönetim ayrımını yap.
Bakanlıklar, Valilikler ve Kaymakamlıklar 'Devlet Tüzel Kişiliği' içindedir. Belediyeler, köyler ve üniversiteler gibi kurumlar ise 'Kamu Tüzel Kişiliği'ne sahiptir.
Türk idari yapısında tek bir devlet tüzel kişiliği varken, birden fazla kamu tüzel kişiliği mevcuttur.
3
Seçeneklerdeki kurumların statülerini kontrol et.
Üniversiteler, hizmet yerinden yönetim kuruluşu olarak ayrı tüzel kişiliğe sahiptir.
Anayasa'nın 130130. maddesi üniversitelerin kamu tüzel kişiliğine sahip olduğunu açıkça belirtir.

Anahtar Kavram

İdarede Bütünlük ve Kamu Tüzel Kişiliği

İpuçları

1
Devlet tüzel kişiliği (merkezi idare) tek bir bütündür; ancak yerinden yönetim kuruluşlarının her biri ayrı birer tüzel kişiliktir.
2
Bakanlıklar ve onların taşradaki temsilcileri (vali, kaymakam) devletin kendisidir. Kendi özel yasasıyla kurulan özerk yapılar (TRT, Üniversite, Belediye) ise ayrı tüzel kişilerdir.

Daha Fazla Pratik

Kamu tüzel kişiliği olan kurumlar ile devlet tüzel kişiliği içindeki kurumlar arasındaki denetim ilişkisinin 'idari vesayet' mi yoksa 'hiyerarşi' mi olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla