Soru

Zorluk: OrtaSorumluluğu Kaldıran Haller: Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Hal

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu kaldıran haller başlığı altında incelenen mücbir sebep ve beklenmeyen hal kavramları, bazı ortak özelliklere sahip olsalar da 'dışsallık' kriteri bakımından birbirinden ayrılmaktadır.

Bu kriter temel alındığında, mücbir sebep ile beklenmeyen halin hukuki sonuçları arasındaki farka ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Mücbir sebep illiyet bağını keserek idareyi her türlü sorumluluktan kurtarırken; beklenmeyen hal, idarenin risk ilkesine dayalı kusursuz sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.Cevap
  2. B
    Beklenmeyen hal idarenin faaliyet alanı dışından kaynaklandığı için illiyet bağını mücbir sebep gibi tamamen keser.
  3. C
    Mücbir sebep sadece hizmet kusuruna dayalı sorumluluğu kaldırırken; beklenmeyen hal hem kusurlu hem de kusursuz sorumluluğu ortadan kaldırır.
  4. D
    Her iki kavram da olayın öngörülemezliği ve önlenemezliği esasına dayandığı için idarenin mali sorumluluğu üzerindeki etkileri tamamen aynıdır.
  5. E
    Beklenmeyen hal durumunda zarar doğrudan idarenin ajanının kişisel kusurundan kaynaklandığı için idarenin sorumluluğu hiçbir şekilde azalmaz.

Cevap

Mücbir sebep dışsallık özelliği nedeniyle illiyet bağını keserek idareyi sorumluluktan kurtarırken, beklenmeyen hal idarenin risk alanında kaldığı için kusursuz sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
İdare hukukunda mücbir sebep (force majeure); dışsallık, öngörülemezlik ve önlenemezlik unsurlarını taşır ve illiyet bağını kestiği için idareyi her türlü (kusurlu/kusursuz) sorumluluktan kurtarır. Beklenmeyen hal ise öngörülemez ve önlenemez olmasına rağmen 'içsel'dir (idarenin faaliyetinin içinden doğar). Bu nedenle idare, kusuru olmasa bile yürüttüğü hizmetin riskinden kaynaklanan bu zararlardan (risk ilkesi uyarınca) sorumlu olmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların kaynağını analiz et.
Mücbir sebep idarenin dışından (deprem, savaş vb.), beklenmeyen hal ise idarenin içinden (lastik patlaması, teknik arıza vb.) kaynaklanır.
Dışsallık kriteri, olayın idarenin faaliyet alanı ile olan bağını belirler.
2
İlliyet bağı üzerindeki etkisini değerlendir.
Mücbir sebep illiyet bağını tamamen keserken, beklenmeyen hal olayı idarenin yürüttüğü hizmetin 'riski' içinde kabul edilir.
Dışsal olmayan bir olay, idarenin o faaliyeti yürütürken üstlendiği riskin bir parçası sayılır.
3
Sorumluluk türlerine göre sonuçları eşleştir.
Mücbir sebep her türlü sorumluluğu kaldırır. Beklenmeyen hal kusur sorumluluğunu kaldırsa da risk ilkesine dayalı kusursuz sorumluluğu kaldırmaz.
Kusursuz sorumlulukta idare, faaliyetinin içsel risklerinden kaynaklanan zararları tazmin etmekle yükümlüdür.

Anahtar Kavram

Dışsallık Kriteri ve İlliyet Bağı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla