Soru

Zorluk: OrtaSiyasi Haklar: Siyasi Partilere İlişkin Esaslar ve Denetim

1982 Anayasası'nda yer alan siyasi partilerin kapatılması, mali denetimi ve uygulanacak yaptırımlara ilişkin esaslar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa Mahkemesi, bir siyasi partinin temelli kapatılması yerine, dava konusu fiillerin ağırlığına göre devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılmasına karar verebilir.Cevap
  2. B
    Temelli kapatılan bir siyasi partinin tüm kayıtlı üyeleri, kapatma kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren beş yıl süreyle bir başka partinin kurucusu veya üyesi olamazlar.
  3. C
    Siyasi partilerin gelir ve giderlerinin denetimi (mali denetim) münhasıran Sayıştay tarafından yapılır ve Sayıştay'ın bu denetim sonucunda verdiği kararlar kesindir.
  4. D
    Siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin davalar, Adalet Bakanı'nın talebi üzerine Danıştay tarafından görülür ve karara bağlanır.
  5. E
    Bir siyasi partinin 'odak olma' kriteri çerçevesinde kapatılabilmesi için aykırı eylemlerin mutlaka partinin büyük kongresinde oy birliği ile kabul edilmiş olması gerekir.

Cevap

Anayasa Mahkemesi'nin temelli kapatma yerine devlet yardımından yoksun bırakma kararı verebilmesi
1982 Anayasası'nın 69. maddesine göre Anayasa Mahkemesi, bir siyasi partinin odak olma veya tüzüğünün aykırılığı nedeniyle açılan kapatma davasında, fiillerin ağırlığını değerlendirerek 'temelli kapatma' yaptırımı yerine, partinin 'devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılmasına' karar verebilir. Bu, ölçülülük ilkesi gereği getirilmiş alternatif bir yaptırımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yargı organını tespit etme
Siyasi partilerin kapatılması ve denetimi Anayasa Mahkemesi yetkisindedir.
Anayasa'nın 69. maddesi bu görevi açıkça Anayasa Mahkemesi'ne vermiştir.
2
Yaptırım türlerini inceleme
Temelli kapatma ve devlet yardımından yoksun bırakılma olmak üzere iki ana yaptırım mevcuttur.
Anayasa Mahkemesi, fiillerin ağırlığına göre daha hafif bir yaptırım olan mali kısıtlamayı seçebilir.
3
Siyasi yasak kapsamını değerlendirme
Yasak, sadece eylemleriyle kapatmaya sebep olan kişilere yöneliktir.
Sorumluluğun şahsiliği ilkesi gereği tüm parti üyelerine genel bir yasak getirilmez.

Anahtar Kavram

Siyasi Partilerin Denetimi ve Yaptırım Türleri

Daha Fazla Pratik

Siyasi partilerin kapatılması davasında 'nitelikli çoğunluk' (üye tamsayısının 2/3'ü) şartını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla