Soru

Zorluk: KolayHukuk Boşluğu ve Hâkimin Hukuk Yaratması

Bir uyuşmazlığı karara bağlamakla görevli olan hâkim; uyuşmazlığa uygulanacak yazılı bir hüküm bulunmadığını ve bu konuda herhangi bir örf ve adet hukuku kuralının da mevcut olmadığını tespit etmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu uyarınca, bu durumda hâkimin uyuşmazlığı çözmek için izlemesi gereken hukuki yol aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kıyas (analoji) yöntemiyle benzer bir kanun hükmünü uyuşmazlığa uygulamalıdır.
  2. Kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse uyuşmazlığı ona göre çözmelidir.Cevap
  3. C
    Takdir yetkisini kullanarak somut olayın özelliklerine göre bir karar vermelidir.
  4. D
    Uyuşmazlığı çözecek bir kural bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermelidir.
  5. E
    Adalet Bakanlığı'ndan görüş alarak uyuşmazlığı bu görüş doğrultusunda sonuçlandırmalıdır.

Cevap

Hâkimin kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar vermesi (hukuk yaratması) gerekir.
Türk Medeni Kanunu'nun 1.1. maddesinin 2.2. fıkrasına göre; kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa hâkim örf ve adet hukukuna göre, o da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir. Soruda hem yazılı hem de yazısız kuralın bulunmadığı belirtildiği için hâkimin hukuk yaratarak uyuşmazlığı çözmesi gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Boşluk türünü tespit et.
Yazılı kural (kanun) yok ve yazısız kural (örf-adet) yok. Bu durum 'hukuk boşluğu' olarak adlandırılır.
Türk Medeni Kanunu 1.1. madde uyarınca hukuk sisteminde uygulanacak hiçbir kuralın bulunmaması hukuk boşluğudur.
2
Hukuk boşluğunun çözüm yöntemini uygula.
Hâkim, kanun koyucu gibi davranarak kural oluşturur (hukuk yaratma).
TMK Madde 1/21/2 hâkime bu durumda hukuk yaratma görevini ve yetkisini vermiştir.

Anahtar Kavram

Hukuk Boşluğu ve Hâkimin Hukuk Yaratması

Daha Fazla Pratik

Kanun boşluğu ile hukuk boşluğu arasındaki farkları ve hâkimin takdir yetkisini kullandığı 'kural içi boşluk' hallerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla