Soru

Zorluk: Ortaİdare Hukukuna Hakim Olan Anayasal İlkeler

1982 Anayasası’nın "İdarenin Esasları" başlıklı 123. maddesinde yer alan düzenlemeler ışığında, idari teşkilatlanma ve kamu tüzel kişiliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İdarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütünlük arz etmesi, idari fonksiyonun bölünmezliğini ve eşgüdümü sağlamaya yönelik temel bir anayasal ilkedir.
  2. Kamu tüzel kişiliğinin kurulması yetkisi, 1982 Anayasası uyarınca münhasıran yasama organına ait olup sadece kanunla gerçekleştirilebilir.Cevap
  3. C
    İdarenin kanuniliği ilkesi uyarınca, idari birimlerin hem teşkilat yapısı hem de görev ve yetki alanları anayasal düzeyde yasal dayanağa sahip olmalıdır.
  4. D
    Kamu tüzel kişiliği, güncel anayasal sistemimizde kanunla kurulabileceği gibi Cumhurbaşkanlığı kararnamesi yoluyla da ihdas edilebilir.
  5. E
    İdarenin bütünlüğü ilkesinin pratik uygulamada hayata geçirilmesinde hiyerarşik denetim ve idari vesayet denetimi temel hukuksal araçlardır.

Cevap

Kamu tüzel kişiliğinin kurulması yetkisinin münhasıran yasama organına ait olduğu ve sadece kanunla yapılabileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu işlem Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile de yapılabilir.
1982 Anayasası'nın 123. maddesinin 3. fıkrası, 2017 yılında yapılan anayasa değişikliği öncesinde 'Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur.' şeklindeyken; değişiklik sonrası 'Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur.' halini almıştır. Dolayısıyla kamu tüzel kişiliği kurma yetkisi artık münhasıran (sadece) yasama organına ait değildir, yürütme organı da bu yetkiye sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa m. 123'teki 'İdarenin Kanuniliği' ve 'İdarenin Bütünlüğü' ilkelerini analiz edin.
İdarenin kuruluş ve görevlerinin kanunla düzenlenmesi gerektiği ve idarenin bir bütün olduğu sonucuna varılır.
Anayasal ilkelerin kapsamını belirlemek için.
2
Kamu tüzel kişiliğinin (KTK) kurulma usulüne ilişkin 2017 anayasa değişikliğini kontrol edin.
Anayasa m. 123/3 hükmüne göre KTK'nın artık hem kanunla hem de Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) ile kurulabileceği tespit edilir.
Güncel anayasal metne uygunluğu denetlemek için.
3
Seçeneklerdeki 'münhasıran' veya 'sadece' gibi sınırlayıcı ifadeleri değerlendirin.
Kamu tüzel kişiliğini sadece kanuna özgüleyen ifadenin, CBK imkanını dışladığı için hatalı olduğu belirlenir.
Hukuki hatayı netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Kamu Tüzel Kişiliğinin Kuruluş Usulü (Anayasa m. 123)

Daha Fazla Pratik

Kamu tüzel kişiliği olan kurumlar (YÖK, TRT, Üniversiteler vb.) ile devlet tüzel kişiliği (Bakanlıklar, Valilikler vb.) arasındaki denetim ilişkisinin 'idari vesayet' olduğunu hatırlamak konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla