Modern anayasal düzenimizde yasama fonksiyonunun en tipik işlemi olan kanunların yapım süreci, sadece meclis içindeki aşamaları değil, aynı zamanda Cumhurbaşkanının onay ve yayımlama yetkilerini de kapsar. Bu çerçevede, kanunların yasalaşma ve yürürlüğe girme aşamalarına ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi isabetlidir?
- AYasama meclisinde kabul edilen olağan kanunlar, Cumhurbaşkanı tarafından en geç otuz gün içinde Resmî Gazete'de yayımlanır veya bir daha görüşülmek üzere meclise iade edilir.
- BBir kanunun metninde yürürlüğe giriş tarihine dair özel bir hüküm yer almıyorsa, söz konusu kanun kural olarak Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihi izleyen kırk beşinci gün yürürlüğe girer.
- CCumhurbaşkanı tarafından veto edilerek geri gönderilen bir kanunun yasama organınca aynen kabul edilebilmesi için, toplantıya katılan milletvekillerinin salt çoğunluğunun kararı yeterli kabul edilir.
- Bütçe kanunları istisna olmak üzere Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı kanunları bir daha görüşülmek üzere gerekçesiyle birlikte meclise geri gönderebilir.Cevap
- EAnayasa değişikliğine dair kanun teklifleri ile olağan kanun teklifleri aynı oylama usulüne tabi olup, her iki teklifin de genel kurulda kabul edilebilmesi için üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyu şarttır.
Cevap
Bütçe kanunlarının Cumhurbaşkanı tarafından iade edilemeyeceği istisnasını belirten ve diğer kanunlar için iade yetkisini tanımlayan ifade doğrudur.
Anayasa'nın 89. maddesi açık bir şekilde Cumhurbaşkanının, Meclis tarafından kabul edilen kanunları 15 gün içinde yayımlayacağını veya gerekçesiyle meclise geri göndereceğini, ancak bütçe kanunlarının bu hükme tabi olmadığını düzenlemektedir. Bütçe kanunları, yasama sürecinin aksamadan işlemesi gereken hayati metinler olduğu için Cumhurbaşkanının veto yetkisi dışında bırakılmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kanunların Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması, iade (veto) usulleri ve yürürlüğe giriş kuralları