Soru

Zorluk: Çok zorKanun Yapım Süreci ve Yayınlanması

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi, geri gönderilmesi ve bu sürecin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Cumhurbaşkanı, TBMM'den gelen kanunları 1515 gün içinde yayımlamak veya geri göndermekle yükümlüdür; bu süre içinde herhangi bir işlem yapılmaması kanunun zımnen reddedildiği anlamına gelmez.
  2. B
    Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilemeyen tek kanun türüdür ancak bu durum bütçe kanunlarının Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenmesine engel değildir.
  3. Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun, Meclis tarafından herhangi bir değişiklik yapılmadan aynen kabul edilerek Cumhurbaşkanına tekrar gönderilebilmesi için Genel Kurulda toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kararı yeterlidir.Cevap
  4. D
    Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunlar üzerinde Meclis komisyonları ve Genel Kurulunda sadece veto edilen maddeler değil, kanunun metni üzerinde kapsamlı görüşme ve değerlendirme yapılabilir.
  5. E
    Yürürlük tarihi hakkında metninde özel bir hüküm bulunmayan kanunlar, Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girmiş sayılırlar.

Cevap

Geri gönderilen kanunun Meclis tarafından aynen kabul edilebilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğunun yeterli olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu işlem için üye tamsayısının salt çoğunluğu gereklidir.
Geri gönderilen kanunun aynen kabulü için toplantıya katılanların salt çoğunluğunun yeterli olduğu ifadesi yanlıştır. 19821982 Anayasası'nın 8989. maddesine göre, Meclis geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır. Basit çoğunluk bu süreçte yeterli değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının kanunları inceleme yetkisini değerlendir.
Cumhurbaşkanı 1515 gün içinde kanunu yayımlar veya geri gönderir (8989. Madde).
Anayasal sürecin ilk aşaması inceleme ve yayımdır.
2
Geri gönderilen (veto edilen) kanunların Meclis'teki görüşme usulünü analiz et.
Kanun aynen kabul edilebilir veya değiştirilerek kabul edilebilir.
Veto sonrası yetki tekrar yasama organına geçer.
3
Aynen kabul için gerekli olan karar yeter sayısını kontrol et.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oy) gereklidir.
20172017 Anayasa değişikliği ile yürütmenin veto yetkisi karşısında yasamanın iradesini güçlendirmek için nitelikli çoğunluk şartı getirilmiştir.
4
Kanunların yürürlüğe giriş kurallarını belirle.
Belirtilmemişse yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
Hukuki belirlilik ilkesi gereği varsayılan bir yürürlük anı tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

Kanunların veto süreci ve override (geçersiz kılma) çoğunluğu

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişiklikleri ile normal kanunların veto ve yayımlanma süreçleri arasındaki farkları inceleyiniz (Örneğin: Anayasa değişikliklerinde 301301 şartı sadece kabul için değil, teklif ve diğer aşamalar için de farklılık gösterir).
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla