Soru

Zorluk: OrtaKişiliğin Başlangıcı, Sona Ermesi ve Gaiplik

Bir kimya fabrikasında mühendis olarak çalışan (M)(M), fabrikada meydana gelen ve tesisi tamamen yok eden büyük bir patlama sırasında reaktör odasında bulunmaktadır. Olay sonrasında yapılan tüm arama kurtarma çalışmalarında (M)(M)'ye ait herhangi bir cesede veya kalıntıya ulaşılamamış, ancak patlama anında söz konusu odada bulunduğu güvenlik kameraları ile kesin olarak tespit edilmiştir.

Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, (M)(M)'nin hukuki durumu ve kişiliğinin sona ermesiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Cesedine ulaşılamadığı için, mirasçılarının ölüm tehlikesi içinde kaybolma hükümlerine dayanarak olayın üzerinden en az bir yıl geçtikten sonra mahkemeden gaiplik kararı istemesi zorunludur.
  2. B
    Kişinin hukuken ölmüş sayılabilmesi için, ilgililerin başvurusu üzerine yetkili sulh hukuk mahkemesi tarafından gerekli araştırmalar yapılarak ölüm karinesi kararı verilmesi gerekir.
  3. Ölümüne kesin gözle bakılmayı gerektiren bir durum içinde kaybolduğu için ölüm karinesi hükümleri uygulanır ve mahallin en büyük mülki amirinin emriyle kütüğe ölü kaydı düşülür.Cevap
  4. D
    Olayda ölüm tehlikesi içinde kaybolma söz konusu olduğundan mahkemece gaiplik kararı verilir, ancak mirasçıların terekeyi paylaşabilmeleri için beş yıl süreyle teminat göstermeleri şarttır.
  5. E
    Ölüm kaydının düşülebilmesi için, ilgili nüfus müdürlüğünce en az altı ay arayla iki kez ilan yapılması ve bu ilanlar sonucunda ilgiliden haber alınamaması gerekmektedir.

Cevap

Doğru seçenek, ölümüne kesin gözle bakılmayı gerektiren bir durum içinde kaybolduğu için ölüm karinesi hükümlerinin uygulanacağını ve mahallin en büyük mülki amirinin emriyle kütüğe ölü kaydı düşüleceğini belirten seçenektir.
Türk Medeni Kanunu'nun 31. maddesine göre; bir kimse, ölümüne kesin gözle bakılmayı gerektiren durumlar içinde kaybolursa, cesedi bulunamamış olsa bile gerçekten ölmüş sayılır (Ölüm karinesi). Bu gibi durumlarda kişi hakkında yargısal bir süreç işletilerek gaiplik kararı alınmasına gerek yoktur. İşlem tamamen idaridir; o yerin en büyük mülki amirinin (örneğin vali veya kaymakam) emriyle ilgilinin nüfus kütüğüne doğrudan ölü kaydı düşülür ve kişi miras dahil tüm hukuki işlemlerde tıpkı cesedi bulunmuş gibi ölmüş kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki kaybolma durumunun hukuki niteliğini belirlemek
(M)(M), büyük bir patlamanın merkezinde kalarak kaybolmuştur. Cesedi bulunamamış olsa da olaydan sağ kurtulma ihtimali yoktur.
Olayın kuvvetli ölüm tehlikesi mi (gaiplik) yoksa ölüme kesin gözle bakılacak bir durum mu (ölüm karinesi) olduğunu doğru ayırt etmek, uygulanacak hukuki prosedürü belirler.
2
Ölüm karinesinin hukuki sonucunu ve usul kurallarını uygulamak
Ölüm karinesinde kişinin gerçekten ölmüş olduğu kabul edilir. Bu işlem için mahkeme kararı, bekleme süresi, ilan veya teminat gerekmez. Karar, idari bir makam olan mülki amir tarafından verilir.
Türk Medeni Kanunu madde 31'e göre ölüm karinesi hallerinde mahallin en büyük mülki amirinin emri doğrudan ölü kaydı düşülmesi için yeterlidir.

Anahtar Kavram

Ölüm Karinesi ve Gaiplik Ayrımı
Bu soruyu puanla