Soru

Zorluk: OrtaNişanlanma, Nişanın Bozulması ve Hukuki Sonuçları

(A) ve (B) evlenmek amacıyla nişanlanmışlardır. Nişanlılık süresince (A)’nın babası, (B)’ye değeri oldukça yüksek bir gayrimenkulün mülkiyetini devretmiştir. Ayrıca (A) da (B)’ye piyasa değeri yüksek bir kol saati hediye etmiştir. Bir süre sonra (B), (A)’yı başka birisiyle aldattığı için nişan (A) tarafından haklı sebeple bozulmuştur. Nişanın bozulmasından 6 ay sonra (A), (B)’den kol saatinin iadesini ve uğradığı manevi çöküntü nedeniyle tazminat talep etmektedir. (A)’nın babası ise gayrimenkulün iadesini istemektedir. Bu olayla ilgili Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    (A)’nın babası, hediyeyi veren taraf nişanlılardan biri olmadığı için gayrimenkulün iadesini ancak genel hükümlere (sebepsiz zenginleşme) göre isteyebilir.
  2. Kol saati ve gayrimenkul alışılmışın dışındaki hediyelerden sayıldığı için, kusur durumuna bakılmaksızın bu hediyelerin iadesi talep edilebilir.Cevap
  3. C
    (A), nişanı kendisi bozduğu için (B) kusurlu olsa dahi hiçbir şekilde manevi tazminat talebinde bulunamaz.
  4. D
    Hediyelerin iadesine ve manevi tazminata ilişkin davalarda zamanaşımı süresi, nişanın bozulmasından itibaren 5 yıldır.
  5. E
    Kol saati kanunen mutat hediye kapsamında kabul edildiğinden, (B) bu saati iade etmekle yükümlü değildir.

Cevap

Alışılmışın dışındaki hediyelerin (mutat dışı) iadesinde tarafların kusuruna bakılmaksızın iade talep edilebilir.
Türk Medeni Kanunu'nun 122. maddesine göre, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona erdiğinde, nişanlıların birbirlerine veya ana-babalarının diğer nişanlıya verdikleri alışılmışın dışındaki (mutat dışı) hediyeler geri istenebilir. Bu iade talebi kusur şartına bağlı değildir; zira hediyelerin iadesinin amacı sebepsiz zenginleşmenin önlenmesidir. Olayda gayrimenkul ve değerli kol saati mutat dışı niteliktedir ve iadesi istenebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hediyelerin niteliğini belirle
Gayrimenkul ve yüksek değerli kol saati 'mutat dışı' (alışılmışın dışında) hediye olarak nitelendirilir.
Günün ekonomik koşullarına ve tarafların mali durumuna göre yüksek değerli eşyalar mutat dışı kabul edilir.
2
Hediyelerin iadesi için kusur şartını değerlendir
Hediyelerin iadesini düzenleyen TMK m. 122 uyarınca, iade için tarafların kusurlu olması gerekmez.
Hediyelerin iadesinin temel mantığı, hediyelerin veriliş amacı olan evliliğin gerçekleşmemesidir; bu nedenle sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanır.
3
Tazminat ve zamanaşımı koşullarını kontrol et
Manevi tazminat için kusur şarttır (TMK m. 121), zamanaşımı ise 1 yıldır (TMK m. 123).
Olayda (A) haklı sebeple bozduğu için tazminat isteyebilir ve süre (6 ay) zamanaşımı sınırı içindedir.

Anahtar Kavram

Nişan hediyelerinin iadesi ve kusur şartı
Bu soruyu puanla