Soru

Zorluk: OrtaNişanlanma, Nişanın Bozulması ve Hukuki Sonuçları

Kemal ile Leyla evlenmek amacıyla nişanlanmışlardır. Nişanlılık süresi içinde Kemal, Leyla'ya maddi değeri oldukça yüksek olan ve yörenin âdetlerine göre alışılmışın dışında (mutat dışı) kabul edilen lüks bir otomobil hediye etmiştir. Ancak evlilik hazırlıkları devam ederken Kemal, geçirdiği ani bir trafik kazası sonucunda hayatını kaybetmiş ve nişanlılık evlenme gerçekleşmeden sona ermiştir.

Bu durumun hukuki sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Nişanlılık ölüm sebebiyle kendiliğinden sona erdiği için Kemal'in mirasçıları, lüks otomobilin iadesini hiçbir şekilde talep edemezler.
  2. B
    Leyla'nın nişanın sona ermesinde herhangi bir kusuru bulunmadığından, verilen mutat dışı hediyenin iadesi hukuken istenemez.
  3. Kemal'in mirasçıları, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona erdiği için otomobilin aynen, bu mümkün değilse sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesini isteyebilirler.Cevap
  4. D
    Leyla, nişanlısını kaybetmenin verdiği ağır elem ve üzüntü nedeniyle Kemal'in mirasçılarına karşı manevi tazminat davası açabilir.
  5. E
    Otomobilin iadesi, ancak nişanın taraflardan birinin tek taraflı ve haksız iradesiyle bozulması hâlinde gündeme gelebilir.

Cevap

Kemal'in mirasçılarının, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona erdiği için otomobilin aynen, bu mümkün değilse sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesini isteyebileceğini belirten ifadedir.
Türk Medeni Kanunu Madde 120'ye göre; nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple (ölüm, gaiplik, imkânsızlık veya bozma) sona ererse, nişanlıların birbirlerine vermiş oldukları alışılmışın dışındaki hediyeler verenler veya mirasçıları tarafından geri istenebilir. Kanun, hediyenin aynen veya mislen geri verilememesi hâlinde iadenin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre yapılacağını açıkça belirtmiştir. Somut olayda ölüm, evlenme dışı bir sona erme sebebidir ve otomobil mutat dışı hediye statüsündedir. Bu nedenle Kemal'in mirasçıları otomobilin aynen, mümkün değilse sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesini talep etme hakkına sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Nişanlılığın sona erme sebebini ve hediyenin hukuki niteliğini tespit etme
Nişanlılık, Kemal'in ölümüyle (evlenme dışındaki bir sebeple) sona ermiştir. Verilen otomobil ise mutat dışı bir hediyedir.
Türk Medeni Kanunu'na göre iade talebinin şartlarını belirlemek için sona erme sebebi ve hediyenin türü saptanmalıdır.
2
Ölüm hâlinde mutat dışı hediyelerin hukuki akıbetini değerlendirme
TMK Madde 120'ye göre nişanlılık evlenme dışındaki herhangi bir sebeple sona ererse, mutat dışı hediyeler geri istenebilir. Ölüm de evlenme dışı bir sona erme sebebidir.
İade hakkı sadece nişanın haksız bozulmasına özgülenmemiştir; evlenme dışındaki tüm sona erme hâllerini kapsar ve kusur aranmaz.
3
İade yöntemini ve kanuni dayanağını belirleme
Hediye kural olarak aynen, eğer bu fiilen veya hukuken mümkün değilse sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade edilir.
Kanun koyucu TMK Madde 120/2 fıkrasında iadenin usulünü açıkça sebepsiz zenginleşme hükümlerine atıf yaparak düzenlemiştir.

Anahtar Kavram

Nişanlılığın Ölümle Sona Ermesi ve Mutat Dışı Hediyelerin İadesi Usulü (TMK m. 120)
Bu soruyu puanla