Soru

Zorluk: OrtaKamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları

İdari teşkilat yapısı içerisinde yerinden yönetim kuruluşları arasında özel bir statüye sahip olan 'kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları' (barolar, odalar, birlikler vb.) hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi 1982 Anayasası'na göre yanlıştır?

  1. A
    Bu kuruluşlar, kanunla veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu tüzel kişilikleridir.
  2. Bu kuruluşlar üzerinde merkezi idarenin sahip olduğu denetim yetkisi bir hiyerarşi ilişkisidir.Cevap
  3. C
    Siyasi partiler, bu kuruluşların organ seçimlerinde aday gösteremezler ve bu kuruluşlarla ortak faaliyette bulunamazlar.
  4. D
    Kuruluşların organlarının görevine son verilmesi, kural olarak ancak mahkeme kararıyla mümkündür.
  5. E
    Organlarının seçimi kendi üyeleri arasından, yargı gözetimi altında ve gizli oyla gerçekleştirilir.

Cevap

Merkezi idarenin bu kuruluşlar üzerindeki denetim yetkisinin hiyerarşi ilişkisi olduğunu belirten ifade yanlıştır; doğrusu idari vesayet olmalıdır.
Doğru cevap olan ifade, merkezi idarenin meslek kuruluşları üzerindeki denetimini hiyerarşi olarak tanımlamaktadır. Oysa idare hukukunda hiyerarşi, aynı tüzel kişilik (örneğin Devlet tüzel kişiliği) içerisindeki birimler arasında söz konusudur. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ise ayrı birer kamu tüzel kişisidir. Bu nedenle, merkezi idarenin (devletin) bu kuruluşlar üzerindeki denetim yetkisi anayasal olarak 'idari vesayet' niteliğindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kuruluşun tüzel kişilik yapısını belirleyin.
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, devletten ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
Anayasa m. 135 uyarınca bu kuruluşlar özerk yapıdadır.
2
Merkezi idare ile arasındaki hukuki bağı teşhis edin.
Farklı kamu tüzel kişilikleri arasındaki denetim yetkisi 'idari vesayet'tir.
Hiyerarşi sadece aynı tüzel kişilik içerisindeki (örneğin bakanlık içi) üst-alt ilişkisinde geçerlidir.
3
Seçenekleri bu bilgiyle karşılaştırın.
Denetimin hiyerarşi olduğunu söyleyen seçenek hukuken hatalıdır.
İdarenin bütünlüğü ilkesi bu kuruluşlar üzerinde ancak vesayet yetkisiyle sağlanabilir.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı

İpuçları

1
İdare hukukunda denetim türleri, denetleyen ve denetlenen birimlerin tüzel kişiliklerinin aynı olup olmamasına göre değişir.

Daha Fazla Pratik

İdari vesayet ve hiyerarşi arasındaki 5 temel farkı (emir talimat verme, onama, değiştirerek onama vb.) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla