Examkin

Soru

Zorluk: OrtaŞekil ve Usul Unsuru

İdari işlemlerin hukuka uygunluk denetiminde, işlemin hangi unsurunda sakatlık olduğunun tespiti uygulanacak yaptırım ve iptal gerekçesi açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir idari işlemin şekil veya usul unsurunda meydana gelen bir hukuka aykırılık halidir?

  1. A
    Bir belediye başkanının, kanunen belediye meclisinin görev ve yetki alanına giren bir konuda tek başına karar alması
  2. Bir kamu görevlisinin görev yerinin değiştirilmesi işleminde, ilgili kanunda 'gerekçe gösterilmesi zorunludur' hükmü bulunmasına rağmen işlemin herhangi bir hukuki veya fiili nedene yer verilmeden tesis edilmesiCevap
  3. C
    Bir kamulaştırma işleminin, kamu yararı amacı gütmeksizin tamamen üçüncü bir şahsın özel mülkiyet menfaatini sağlamak amacıyla yapılması
  4. D
    Disiplin cezası tesis edilirken, işlemin dayanağı olan disiplin suçunun aslında ilgili memur tarafından hiç işlenmemiş olması
  5. E
    Mevzuata göre sadece taşınmaz mallar için öngörülen hukuki bir rejimin, idare tarafından yanlış yorumlanarak bir taşınır mal üzerinde uygulanması

Cevap

İlgili kanunda zorunlu tutulmasına rağmen bir işlemin gerekçesiz olarak tesis edilmesi, işlemin şekil veya usul unsurunda sakatlık oluşturur.
İdari işlemlerde 'gerekçe ilkesi', işlemin dayandığı hukuki ve fiili nedenlerin karar metninde belirtilmesini ifade eder. Türk idare hukukunda genel kural işlemlerin gerekçesiz olması olsa da, mevzuatın açıkça gerekçe şartı aradığı hallerde bu şartın yerine getirilmemesi bir 'asli şekil sakatlığı' teşkil eder. Bu nedenle, kanuni zorunluluğa rağmen gerekçesiz tesis edilen ruhsat iptali veya atama gibi işlemler şekil/usul yönünden hukuka aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin beş temel unsuru (yetki, şekil, sebep, konu, amaç) ve bunların kapsamı analiz edilir.
Şekil ve usul unsurunun, işlemin dış dünyadaki görünüşü (yazılılık, imza, gerekçe) ve izlenen yöntem (savunma, danışma) olduğu hatırlanır.
Soruda istenen sakatlık türünün hangi elementle eşleştiğini belirlemek için temel tanımlar gereklidir.
2
Seçeneklerdeki olay kurguları ile işlem unsurları eşleştirilir.
Gerekçe eksikliğinin şekil/usul, yetki devrinin yetki, kamu yararı dışı amacın amaç, maddi olayın yokluğunun sebep ve hukuki sonucun imkansızlığının konu olduğu saptanır.
Elementler arasındaki sınırların doğru çizilmesi, benzer kavramların karıştırılmasını önler.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Şekil ve Usul Sakatlığı: Gerekçe İlkesi
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Şekil ve Usul Unsuru

Bu konudan daha fazla soru