Soru

Zorluk: ZorKambiyo Senetlerinde İmza, Ehliyet ve Temsil İlkeleri

Savurganlığı nedeniyle hakkında kısıtlama kararı verilmiş olan ve kendisine vasi atanan (A)(A), vasisinin rızasını almadan ticari bir borcu için (B)(B) lehine bir bono düzenlemiştir. Lehtar (B)(B), bu senedi ciro ederek (C)(C)’ye devretmiştir. (C)(C) ise, (D)(D) Anonim Şirketi'nin çalışanı olmasına rağmen şirketi kambiyo taahhüdü altına sokma yetkisi bulunmadığı hâlde, şirket kaşesi üzerine kendi imzasını atarak senedi temsilci sıfatıyla (E)(E)’ye ciro etmiştir. Senedin hamili (E)(E), vadesinde ödenmeyen senetle ilgili başvuru haklarını kullanmak istemektedir.

Bu olayla ilgili kambiyo senetlerinde imza, ehliyet ve temsil ilkeleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Düzenleyen (A)(A) kısıtlılık nedeniyle ehliyetsizlik defini ileri sürerek borçtan kurtulabilir; ancak bu durum imzaların bağımsızlığı ilkesi gereği (B)(B)’nin ve yetkisiz temsilci sıfatıyla senedi imzalayan (C)(C)’nin şahsi sorumluluğunu etkilemez.Cevap
  2. B
    Düzenleyen (A)(A) ayırt etme gücüne sahip olduğu için kısıtlı olması senedin geçerliliğini etkilemez ve hamil (E)(E) karşısında ehliyetsizlik defini ileri süremez.
  3. C
    Yetkisiz temsilci (C)(C) tarafından atılan imza ciro silsilesini bozduğu için (E)(E) meşru hamil sıfatını kazanamaz ve senede dayalı takip yapamaz.
  4. D
    Senedi (D)(D) Anonim Şirketi adına imzalayan (C)(C), senedi kendi adına değil şirket adına imzaladığını beyan ettiği için yetkisi olmasa dahi bu senetten dolayı bizzat sorumlu tutulamaz.
  5. E
    İmzaların bağımsızlığı ilkesi gereğince, ehliyetsiz bir kişinin imzasının bulunduğu senetlerde hamilin iyiniyetli olması durumunda tüm defi hakları düşer ve herkes borçtan sorumlu olur.

Cevap

Düzenleyen kişi kısıtlı olduğu için ehliyetsizlik defini ileri sürebilir; ancak imzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca senet üzerindeki diğer imzalar geçerli kalır ve yetkisiz temsilci bizzat sorumlu olur.
Olayda düzenleyen kişinin kısıtlı olması mutlak bir defi oluşturur ve kendisini borçtan kurtarır. Ancak Türk Ticaret Kanunu'nun 677. maddesinde düzenlenen 'İmzaların Bağımsızlığı' ilkesi uyarınca, senette ehliyetsiz bir kişinin imzasının bulunması diğer imzaların geçerliliğini etkilemez. Ayrıca 678. madde uyarınca, temsil yetkisi olmadığı halde şirket adına imza atan kişi, senedin bedelinden bizzat (şahsen) sorumlu hale gelir. Bu iki kural birlikte değerlendirildiğinde, hamilin düzenleyene gidemese de ciranta ve yetkisiz temsilciye başvurabileceği sonucuna varılır.

Adım Adım Çözüm

1
Düzenleyenin (A) ehliyet durumunu analiz etmek.
(A) savurganlık nedeniyle kısıtlanmıştır. Vasinin rızası olmadan yaptığı kambiyo taahhüdü kendisini bağlamaz. Bu, herkese karşı ileri sürülebilen mutlak bir defidir.
Kambiyo senetlerinde ehliyet, Medeni Kanun hükümlerine tabidir; kısıtlılar yasal temsilcilerinin rızası olmadan borç altına giremezler.
2
Yetkisiz temsilcinin (C) hukuki sorumluluğunu belirlemek.
(C), (D) şirketi adına yetkisiz olarak imza atmıştır. Bu durumda (D) şirketi borç altına girmez, ancak (C) senet bedelinden bizzat sorumlu olur.
TTK m. 678 uyarınca, temsil yetkisi olmadığı halde bir başkası adına imza atan kişi, o seneden dolayı bizzat sorumlu olur.
3
İmzaların bağımsızlığı (mücerretlik/istiklal) ilkesini uygulamak.
(A)'nın imzasının geçersizliği veya (C)'nin imzasının yetkisizliği, senet üzerindeki diğer geçerli imzaların (B'nin cirosu gibi) sıhhatini etkilemez.
TTK m. 677 gereğince, senette geçersiz imzaların bulunması, diğer imzaların geçerliliğine zarar vermez.

Anahtar Kavram

İmzaların Bağımsızlığı ve Yetkisiz Temsil Sorumluluğu

İpuçları

1
Kambiyo senetlerinde bir imzanın geçersiz olması, senedin üzerindeki diğer imzaların geçerliliğini etkiler mi?
2
Kısıtlı bir kişinin vasi izni olmadan attığı imza mutlak bir defi midir? Yetkisiz temsilcinin kambiyo senedindeki sorumluluğu nasıldır?
3
TTK 677 (İmzaların Bağımsızlığı) ve TTK 678 (Yetkisiz Temsil Sorumluluğu) maddelerini birlikte düşünün. Ehliyetsiz kişi sorumlu olmazken, senedin devir zincirindeki diğer kişilerin durumuna odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Sahte imza durumunda imzaların bağımsızlığı ilkesinin nasıl işlediğine dair bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla