Soru

Zorluk: OrtaMirasta Denkleştirme

Varlıklı bir iş insanı olan (K), sağlığında bilgisayar mühendisi oğlu (Y)'nin bir siber güvenlik firması kurabilmesi için ona geniş çaplı sunucu sistemleri satın almış ve işletme sermayesi olarak 4.500.0004.500.000 TL tutarında karşılıksız ödeme yapmıştır. (K)'nin vefatı üzerine mirasçı sıfatıyla sadece oğulları (Y) ve (Z) hayatta kalmıştır. Terekede yapılan incelemelerde (K)'nin, söz konusu ödemelerin ve sunucu sistemlerinin iadesine ilişkin herhangi bir irade açıklamasında bulunmadığı saptanmıştır. Mirasın paylaştırılması aşamasında (Y), bu malvarlığı değerlerinin diğer mirasçı (Z)'nin saklı payını ihlal etmediğini, bu nedenle miras paylaşımında herhangi bir hesaplaşmaya konu edilemeyeceğini savunmaktadır.

Bu olayla ilgili miras hukuku kuralları çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. (Y)'ye sağlanan bu imkânlar kuruluş sermayesi niteliği taşıdığından altsoy için öngörülen kanuni karine uyarınca denkleştirmeye tabidir; (Y), sunucuları aynen terekeye dâhil etme veya bedelini kendi miras payından mahsup ettirme hususunda seçimlik hakka sahiptir.Cevap
  2. B
    (Z)'nin saklı payı zedelenmediği sürece (Y)'den iade talep edilemez; zira sağlararası karşılıksız kazandırmalar kural olarak ancak tenkis davasına konu edildiğinde terekeye döndürülebilir.
  3. C
    (K) devir esnasında iade şartını açıkça belirtmediği için söz konusu malvarlığı değerleri denkleştirme dışı kalır; bu durumda (Z) yalnızca koşulları varsa tenkis talebinde bulunabilir.
  4. D
    Mirasbırakanın sağlığında gerçekleştirdiği bu tür kazandırmalarda (Y)'nin iade borcu, terekenin net değeri üzerinden hesaplanacak olan tenkis nisabına göre belirlenir ve bu sınırı aşamaz.
  5. E
    Altsoya sağlanan bu yüklü kazandırma, saklı pay kurallarını bertaraf etme amacı taşıdığından tenkis işlemine değil; irade sakatlığı gerekçesiyle ölüme bağlı tasarrufların iptali davasına konu olmalıdır.

Cevap

Kuruluş sermayesi niteliğindeki bu kazandırma altsoya yapıldığı için aksi belirtilmediğinden kanuni karine gereği denkleştirmeye tabidir ve iade yükümlüsü olan (Y)'nin aynen iade ile mahsup arasında seçimlik hakkı vardır.
Doğru seçenek, Türk Medeni Kanunu'nun 669. ve 673. maddelerini tam ve eksiksiz olarak yansıtmaktadır. Bir altsoy olan (Y)'ye şirket kurması için sağlanan sermaye ve donanım desteği 'kuruluş sermayesi' kapsamındadır. Altsoya yapılan bu tür kazandırmalar, mirasbırakan tarafından 'denkleştirmeye tabi tutulmayacağı' açıkça ifade edilmedikçe yasal karine gereği denkleştirmeye tabidir. İade yükümlülüğünün yerine getirilmesinde ise TMK 673 uyarınca yükümlü mirasçıya seçimlik hak tanınmıştır; mirasçı malı aynen iade etmeyi veya bedelini miras payından indirtmeyi (mahsup) bizzat kendisi seçer.

Adım Adım Çözüm

1
Kazandırmanın niteliği ve kime yapıldığını tespit et
Siber güvenlik firması kurmak için verilen sunucu ve sermaye 'kuruluş sermayesi' niteliğindedir. Kazandırma 'altsoya' (oğula) yapılmıştır.
Türk Medeni Kanunu'nda denkleştirme kuralları, kazandırmanın niteliğine ve hangi mirasçı grubuna yapıldığına göre farklı karinelere bağlanmıştır.
2
TMK 669 altsoy karinesini uygula
Mirasbırakan iade edilmeyeceğini açıkça belirtmediği sürece, altsoya yapılan bu tür kazandırmalar yasa gereği doğrudan denkleştirmeye tabidir.
Altsoy dışındaki mirasçılarda denkleştirme iradesi aranırken, altsoyda denkleştirme asıldır (kanuni karine).
3
Denkleştirmede iade usulünü (TMK 673) belirle
Kazandırmayı alan mirasçı (Y), dilerse aldığını aynen terekeye iade edebilir, dilerse değerinin miras payından mahsup edilmesini tercih edebilir.
Kanun koyucu, iade yöntemini belirleme konusunda seçimlik hakkı kazandırmayı elinde bulunduran (iade yükümlüsü) mirasçıya vermiştir.

Anahtar Kavram

Mirasta Denkleştirme ve Altsoy Karinesi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla