Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nda Ekim tarihinde yapılan anayasa değişiklikleri, sadece devletin rejimini belirlemekle kalmamış, aynı zamanda "Meclis Hükümeti Sistemi"nden kaynaklanan hükümet bunalımlarını aşmak amacıyla yürütme organının teşekkül usulünde de önemli değişiklikler yapmıştır.
Buna göre, değişiklikleri uyarınca Başvekilin (Başbakanın) belirlenmesi ve Bakanlar Kurulunun (İcra Vekilleri Heyeti) kurulmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Başvekil, Cumhurbaşkanı tarafından Meclis üyeleri arasından seçilir; diğer vekiller Başvekil tarafından yine Meclis üyeleri arasından seçildikten sonra heyetin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından Meclis'in onayına sunulur.Cevap
- Bİcra vekillerinin her biri, Meclis Genel Kurulu tarafından doğrudan ve tek tek gizli oyla seçilmeye devam edilerek Meclis'in yürütme üzerindeki mutlak denetimi korunmuştur.
- CCumhurbaşkanı, Başvekili ve diğer tüm icra vekillerini Meclis dışından liyakat esasına göre serbestçe atama ve görevden alma yetkisine sahip kılınmıştır.
- DMeclis Başkanı, aynı zamanda İcra Vekilleri Heyeti'nin de doğal başkanı kabul edilerek yasama ve yürütme arasındaki organik bağ güçlendirilmiştir.
- EBaşvekil, en çok milletvekiline sahip siyasi parti grubu tarafından doğrudan belirlenir ve herhangi bir makamın onayına sunulmadan göreve başlar.
Cevap
Cumhurbaşkanı'nın Başvekili Meclis içinden seçmesi, Başvekilin de diğer bakanları Meclis içinden belirleyerek heyet halinde Meclis onayına sunmasıdır.
1923 anayasa değişiklikleri ile getirilen en kritik düzenlemelerden biri hükümetin kurulma usulüdür. Buna göre Başvekil, Cumhurbaşkanı tarafından Meclis üyeleri arasından seçilir. Diğer vekiller ise Başvekil tarafından yine Meclis üyeleri arasından belirlenir ve oluşturulan bu liste (İcra Vekilleri Heyeti), Cumhurbaşkanı aracılığıyla Meclis'in onayına (tasvibine) sunulur. Bu yöntem, kabine sisteminin temel işleyiş mekanizmasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kabine Sistemi ve Hükümetin Teşekkülü
İpuçları
1
1923 değişikliğiyle hükümetin kurulmasında 'tek tek seçim' yerine 'liste halinde onay' usulüne geçildiğini hatırlayın.
2
Kabine sisteminde bir hükümet başkanı (Başvekil) bulunur ve bu kişi bakanlarını kendisi belirler.
Daha Fazla Pratik
1923 değişikliklerinin yürütme üzerindeki etkilerini tam anlamak için, Cumhurbaşkanının görev süresi ve seçilme şartlarını da inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s