Soru

Zorluk: OrtaKolluk Yetkisinin Sınırları ve Ölçülülük İlkesi

Bir ilçe merkezinde bulunan ve yalnızca yayaların kullanımına açık olan "Kordon Boyu" gezi yolunda, son haftalarda elektrikli scooter kullanan kişilerin yayalara çarpması neticesinde 55 ayrı yaralanmalı kaza meydana gelmiştir. Bu durum üzerine ilçe mülki idare amiri, toplumun can güvenliğini sağlamak ve kamu düzenini korumak amacıyla, sadece söz konusu gezi yolunda değil, ilçedeki tüm cadde, sokak ve meydanlarda elektrikli scooter kullanımını belirsiz bir süreyle yasaklamış; ayrıca ilçedeki işletmelerin scooter kiralamasını ve satışını da durdurmuştur.

İdarenin aldığı bu karar, kolluk yetkisinin sınırlarını belirleyen "ölçülülük" ilkesinin aşağıdaki alt unsurlarından hangisi bakımından öncelikle hukuka aykırılık teşkil etmektedir?

  1. A
    Elverişlilik
  2. GereklilikCevap
  3. C
    Orantılılık (Dar anlamda)
  4. D
    Yasallık
  5. E
    Öngörülebilirlik

Cevap

Gereklilik unsuru, hedeflenen kamu düzeni amacına ulaşmak için başvurulan aracın, bu amaca ulaşmayı sağlayacak olanaklar arasından ilgili temel hakkı en az zedeleyen araç olmasını zorunlu kılar.
Gereklilik (zorunluluk) unsuru, idarenin bir amaca ulaşmak için seçtiği aracın, o amaca ulaşmaya elverişli araçlar içerisinde temel hakkı en az sınırlayan araç olması gerektiğini ifade eder. Olayda sadece "Kordon Boyu"ndaki kazaları önlemek amacıyla tüm ilçede scooter kullanımının, satışının ve kiralamasının yasaklanması, amaca ulaşmak için gerekli olan sınırdan çok daha geniş bir kısıtlama getirdiği için gereklilik kriterine öncelikle aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İdarenin amacının ve bu amaç doğrultusunda aldığı önlemin kapsamının belirlenmesi.
Amaç belirli bir yoldaki kazaları önlemek; önlem ise tüm ilçede kullanımı, kiralama ve satışı yasaklamaktır.
Ölçülülük denetimi yapılabilmesi için amaç ile araç arasındaki ilişkinin saptanması gerekir.
2
Seçilen aracın (tüm ilçede yasaklama), amaçlanan sonuca (bir yoldaki güvenliğe) göre zorunlu olup olmadığının sorgulanması.
Sadece kazaların yaşandığı caddede düzenleme yapılması veya hız sınırı getirilmesi gibi daha hafif önlemler mümkünken genel bir yasak getirilmesi 'gereklilik' kriterine aykırıdır.
İdare, takdir yetkisini kullanırken temel hakları en az sınırlayan aracı seçmekle yükümlüdür.

Anahtar Kavram

Ölçülülük İlkesinin Alt Unsurları ve Gereklilik (Zorunluluk) Kriteri

Daha Fazla Pratik

Ölçülülük ilkesinin elverişlilik, gereklilik ve orantılılık unsurlarının her birinin ihlal edildiği farklı senaryoları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla