Muris , sağlığında iki çocuğundan biri olan ’nın mali durumu bozulan ve kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kalan ticari işletmesini kurtarmak amacıyla ’nın piyasaya olan TL tutarındaki borcunu ödeyerek onu bu yükten kurtarmıştır. Muris , bu işlemi gerçekleştirirken denkleştirmeye ilişkin herhangi bir muafiyet veya aksi yönde bir irade beyanında bulunmamıştır. ’nin vefatı üzerine diğer mirasçısı , bu ödemenin miras paylaşımında hesaba katılmasını talep etmektedir.
Buna göre, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca söz konusu kazandırmanın akıbetiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Altsoyun borçtan kurtarılması, onun iktisadi durumunu düzeltmeye veya sürdürmeye yönelik bir kazandırma olduğundan, muris aksini açıkça belirtmedikçe kanun gereği denkleştirmeye tabidir.Cevap
- BBorçtan kurtarma işlemi bir malvarlığı devri içermediği için denkleştirmeye tabi değildir; ancak saklı payı ihlal ettiği oranda tenkis davasına konu edilebilir.
- CMuris tarafından kazandırma anında veya daha sonra yazılı olarak denkleştirmeye tabi olduğu belirtilmediği sürece, yapılan tüm sağlararası kazandırmalar denkleştirme dışı kalır.
- DDenkleştirme yükümlülüğü doğsa bile, iade edilecek tutar mirasın açıldığı tarihteki değer üzerinden değil, borcun ödendiği tarihteki nominal değer üzerinden hesaplanır.
- EMirasçı bu kazandırmayı ancak aynen iade yoluyla denkleştirebilir; nakden mahsup yoluyla denkleştirme yapılması kanunen mümkün değildir.
Cevap
Altsoyun borçtan kurtarılmasına yönelik kazandırma, muris tarafından aksine bir irade beyan edilmediği sürece kanuni karine gereği mirasta denkleştirmeye tabidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesinin 2. fıkrasına göre, mirasbırakanın miras payına mahsuben altsoyuna yapmış olduğu kuruluş sermayesi, bir borcun silinmesi veya borçtan kurtarılması gibi sağlararası kazandırmalar, aksi muris tarafından açıkça öngörülmedikçe denkleştirmeye tabidir. Olayda (A)'nın ticari borcunun ödenmesi bu kapsamda bir 'borçtan kurtarma'dır ve muris muafiyet öngörmediği için denkleştirme zorunludur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mirasta Denkleştirme Karinesi (TMK m. 669/2)