Examkin

Soru

Zorluk: OrtaCumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Vekalet

Cumhurbaşkanlığı makamının, görevdeki Cumhurbaşkanının istifası üzerine beklenmedik bir şekilde boşaldığı farz edildiğinde; makamın boşaldığı gün itibarıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) genel seçimlerinin yapılmasına 8 ay kaldığı tespit edilmiştir.

Yürürlükteki anayasal mevzuat bağlamında, bu hukuki durumun doğuracağı sonuçlar ve işletilecek süreçle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi isabetlidir?

  1. A
    Yenisi seçilene kadar TBMM Başkanı makama vekâlet eder ve makamın boşaldığı günden sonraki kırk beş gün içindeki son pazar günü yalnızca Cumhurbaşkanı seçimi münferit olarak yapılır.
  2. B
    Yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı makama vekâlet eder; ancak genel seçimlere bir yıldan az bir süre kaldığı için altmış gün içinde yalnızca Cumhurbaşkanı seçimi münferit olarak gerçekleştirilir.
  3. Yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı makama vekâlet eder ve makamın boşaldığı günden sonra gelen altmışıncı günü takip eden ilk pazar günü, Cumhurbaşkanı seçimi ile TBMM genel seçimi birlikte yapılır.Cevap
  4. D
    Yenisi seçilene kadar TBMM Başkanı makama vekâlet eder ve makamın boşaldığı günden sonra gelen altmışıncı günü takip eden ilk pazar günü her iki seçim birlikte icra edilir.
  5. E
    Yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı makama vekâlet eder ve makamın boşaldığı günden sonraki kırk beş gün içindeki son pazar günü Cumhurbaşkanı seçimi ile TBMM genel seçimi birlikte yenilenir.

Cevap

Makamın boşalması halinde Cumhurbaşkanı yardımcısının vekâlet etmesi ve genel seçimlere 1 yıldan az süre kaldığı için Cumhurbaşkanı seçimi ile TBMM seçimlerinin 60. günü takip eden ilk pazar günü birlikte yapılmasıdır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder. Eğer makamın boşaldığı tarihte genel seçime bir yıl veya daha az bir süre kalmışsa, makamın boşaldığı günden sonra gelen altmışıncı günü takip eden ilk pazar günü Cumhurbaşkanı seçimi ile TBMM genel seçimi birlikte yapılır. Verilen durumda süre 8 ay (bir yıldan az) olduğu için bu anayasal kural eksiksiz olarak uygulanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Makamın boşaldığı tarihte genel seçimlere kalan süreyi tespit etme.
Senaryoda seçimlere 8 ay (bir yıldan az) kaldığı anlaşılmıştır.
Anayasa m.106'ya göre sürenin bir yıldan az veya çok olması, uygulanacak seçim usulünü (birlikte veya münferit) belirleyen temel kriterdir.
2
Bir yıldan az süre kalması durumunda işletilecek seçim türü ve takvimini belirleme.
Hem Cumhurbaşkanı hem de TBMM seçimlerinin birlikte yapılmasına (birlikte seçim) karar verilir. Bu seçimler, makamın boşaldığı günden sonra gelen altmışıncı günü takip eden ilk pazar günü yapılır.
Süre 1 yıl veya daha az olduğunda Anayasa her iki seçimin beraber yenilenmesini amir kılmıştır.
3
Seçim sürecine kadar vekâlet edecek makamı tespit etme.
Makama yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder.
2017 anayasa değişiklikleriyle getirilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde, vekâlet görevi TBMM Başkanından alınarak Cumhurbaşkanı yardımcısına verilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Seçimlerin Yenilenmesi Süreci
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Vekalet

Bu konudan daha fazla soru