Soru

Zorluk: ZorKamu Hizmetlerinin Görülüş Usulleri: İltizam ve Ruhsat (İzin) Usulü

İdare hukukunda kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülme usulleri içerisinde yer alan iltizam ve ruhsat (izin) usullerinin hukuki nitelikleri ve faaliyet alanları karşılaştırıldığında, bu iki yöntem arasındaki farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İltizam usulü idari bir sözleşmeye dayanarak hizmetin mültezime gördürülmesini ve genellikle idarenin tekelindeki faaliyetleri kapsarken; ruhsat usulü, idarenin tekelinde bulunmayan bir faaliyetin tek taraflı bir idari işlemle özel kişilerce yürütülmesidir.Cevap
  2. B
    Ruhsat usulü, idarenin tekelinde bulunan bir kamu hizmetinin geçici süreyle özel kişilere devrini sağlayan sözleşmesel bir yöntem iken; iltizam usulü idarenin tekelinde olmayan alanlarda uygulanır.
  3. C
    İltizam usulünde faaliyetten doğacak mali risk ve işletme zararı idare tarafından üstlenilirken; ruhsat usulünde tüm kâr ve zarar sorumluluğu sadece idareye aittir.
  4. D
    Ruhsat usulü ile tesis edilen yetki, idare ile özel kişi arasında bir 'müşterek emanet' ilişkisi doğururken; iltizam usulü tamamen özel hukuk hükümlerine tabi bir kiralama sözleşmesidir.
  5. E
    Kamu hizmetlerinin bedelsizliği ilkesi gereği, ruhsat usulünde idare özel kişiye teşvik ödemesi yapmak zorundayken; iltizam usulünde mültezim idareye herhangi bir bedel ödemez.

Cevap

İltizam usulünün sözleşmesel nitelikte ve genellikle tekel alanında olması, ruhsat usulünün ise tek taraflı işlemle tekel dışı alanlarda uygulanması farkı belirler.
Doğru olan seçenek, iltizamın idari bir sözleşmeye dayalı olduğunu (akdi nitelik) ve genellikle idarenin tekelindeki gelir getirici hizmetler için kullanıldığını; ruhsatın ise tekel dışı alanlarda idarenin tek taraflı bir izniyle (idari işlem) gerçekleştiğini belirtmektedir. Bu, Türk idare hukuku doktrinindeki temel ayrımdır.

Adım Adım Çözüm

1
İltizam usulünün hukuki niteliğini analiz etme.
İltizam, idare ile özel kişi (mültezim) arasında yapılan bir idari sözleşmedir.
Mültezimin hizmeti bir bedel karşılığı üstlenmesi akdi bir ilişki gerektirir.
2
Ruhsat usulünün hukuki niteliğini analiz etme.
Ruhsat, idarenin tek taraflı irade açıklamasıyla verdiği bir izindir.
Bu usulde bir sözleşme değil, idarenin belirlediği şartlara uyan kişiye verilen bir yetkilendirme söz konusudur.
3
Hizmetin uygulama alanlarını (Tekel durumu) karşılaştırma.
İltizam genellikle idarenin tekelindeki (gelir getirici) işlerde, ruhsat ise tekel dışı (eczane, okul açma vb.) işlerde görülür.
Özel kesimin halihazırda faaliyet gösterebildiği alanlarda idare sadece 'izin' (ruhsat) mekanizmasını kullanır.

Anahtar Kavram

İdari İşlem ve Sözleşme Ayrımı ile Kamu Hizmeti Tekeli

Daha Fazla Pratik

İltizam usulündeki 'bedel' ödeme yönü ile 'imtiyaz' usulündeki mali yükümlülükler arasındaki farkları inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla