Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTapu Siciline Hâkim Olan İlkeler ve Sorumluluk

(A)(A) adına tapuda kayıtlı olan bir taşınmaz, (A)(A)’nın ayırt etme gücünü geçici olarak kaybettiği bir sırada, kendisini (A)(A) olarak tanıtan (X)(X) tarafından noterden alınan sahte vekaletname ile (B)(B)’ye satılmış ve tescil işlemi gerçekleştirilmiştir. (B)(B), bu tescile dayanarak taşınmaz üzerinde, durumdan habersiz olan (C)(C) lehine bir üst hakkı tanımış ve bu hak tapu kütüğüne tescil edilmiştir. Daha sonra ayırt etme gücünü yeniden kazanan (A)(A), durumu öğrenmiştir.

Buna göre, tapu siciline hâkim olan ilkeler ve Devletin sorumluluğu çerçevesinde aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İllilik ilkesi gereği, tescilin dayanağı olan satış işlemi sahte vekaletname nedeniyle geçersiz olduğundan, (C)(C) iyiniyetli olsa dahi kazandığı üst hakkı korunmaz.
  2. B
    (A)(A), (C)(C) aleyhine açacağı tapu sicilinin düzeltilmesi davası ile üst hakkının terkin edilmesini sağlayabilir; (C)(C)’nin bu nedenle uğradığı zarar ise Devlet tarafından tazmin edilir.
  3. C
    Devletin TMK m. 10071007 kapsamındaki sorumluluğu için tapu memurunun sahte vekaletnameyi ayırt edememesinde bir kusurunun bulunması şarttır; aksi halde sorumluluk doğmaz.
  4. (C)(C) iyiniyetli olduğu sürece kazandığı üst hakkı korunur; (A)(A)’nın taşınmazı üzerinde kurulan bu hak nedeniyle uğradığı zarardan dolayı Devletin kusursuz sorumluluğuna gidilebilir.Cevap
  5. E
    Zarar, tapu dairesindeki bir işlemden değil noterde düzenlenen sahte belgeden kaynaklandığı için illiyet bağı kesilmiştir ve Devletin sorumluluğuna başvurulamaz.

Cevap

İyiniyetli üçüncü kişi olan kişinin kazandığı sınırlı ayni hak korunur ve mülkiyet hakkı sahibi uğradığı zarar için Devletin kusursuz sorumluluğuna başvurabilir.
Doğru yanıt, hem tapu siciline güven ilkesinin (TMK m. 10231023) iyiniyetli üçüncü kişiyi koruduğunu hem de mülkiyet hakkı kısıtlanan asıl sahibinin bu zararını Devletten kusursuz sorumluluk esasına göre talep edebileceğini tam olarak açıklamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tescilin hukuki geçerliliğini değerlendir.
Sahte vekaletname ile yapılan tescil, tasarruf yetkisi eksikliği nedeniyle yolsuzdur.
İllilik (sebebe bağlılık) ilkesi gereği, geçerli bir hukuki sebep ve tasarruf yetkisi olmadan yapılan tescil mülkiyeti geçirmez.
2
Üçüncü kişinin durumunu incele.
İyiniyetli üçüncü kişi, yolsuz tescile güvenerek ayni hak (üst hakkı) kazanır.
TMK m. 10231023 (Tapu Siciline Güven İlkesi), sicildeki yolsuz bir tescile dayanarak iyiniyetle ayni hak kazanan üçüncü kişilerin edinimini korur.
3
Gerçek malikin haklarını ve zararını belirle.
Mülkiyet hakkı sahibinin taşınmazı üzerinde bir kısıtlama oluşmuştur ve bu bir zarardır.
Taşınmazın üzerinde irade dışı bir sınırlı ayni hak kurulması, taşınmazın değerini düşüren bir hukuki kayıptır.
4
Devletin sorumluluğunu analiz et.
Devlet, tapu sicilinin tutulmasından doğan bu zarardan kusursuz olarak sorumludur.
TMK m. 10071007 uyarınca tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur; bu sorumluluk memurun kusurundan bağımsız bir kusursuz sorumluluk halidir.

Anahtar Kavram

Tapu Siciline Güven İlkesi (TMK 1023) ve Devletin Kusursuz Sorumluluğu (TMK 1007)

Daha Fazla Pratik

İyiniyetli üçüncü kişinin mülkiyet hakkını kazanması durumunda, gerçek malikin Devlet aleyhine açacağı tazminat davasında zamanaşımı sürelerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Tapu Siciline Hâkim Olan İlkeler ve Sorumluluk

Bu konudan daha fazla soru