Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, kendi hizmet alanıyla ilgili faaliyette bulunan kamu kurumu niteliğindeki bir meslek kuruluşunun sorumlu organlarının, kanunda açıkça belirtilen kuruluş amaçlarının dışına çıkarak eylemlerde bulunduğunu ileri sürmektedir.

Anayasa'nın 135. maddesi hükümleri dikkate alındığında, bu durumda ilgili meslek kuruluşu organlarının görevine son verilmesi süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. Sorumlu organların görevine son verilmesi, ancak kanunun belirlediği merciin veya Cumhuriyet Savcısının istemi üzerine alınacak mahkeme kararı ile gerçekleşir.Cevap
  2. B
    İlgili Bakanlık, kuruluşu üzerinde sahip olduğu idari vesayet yetkisinin doğrudan bir gereği olarak, amaç dışı faaliyet gösteren organları re'sen görevden alabilir.
  3. C
    Bu kuruluşlar vakıf veya sendika benzeri sivil toplum yapılanmaları olduğundan, yöneticilerin görevden alınması sadece kendi genel kurullarının kararıyla gerçekleştirilebilir.
  4. D
    Merkezden yönetimin bütünlüğünü ve denetimini sağlamak amacıyla, yöneticilerin görevlerine İçişleri Bakanlığının doğrudan idari kararıyla kalıcı olarak son verilir.
  5. E
    Kamu düzeninin bozulması ihtimaline karşı, mülki idare amiri hiçbir yargısal makamın onayına ihtiyaç duymaksızın yöneticilerin görevini kesin olarak sonlandırabilir.

Cevap

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının sorumlu organlarının görevine, amaç dışı faaliyet göstermeleri halinde idari vesayet veya mülki idare makamlarının doğrudan kararıyla değil; yalnızca kanunun belirlediği merciin veya Cumhuriyet Savcısının istemi üzerine alınacak mahkeme kararıyla son verilir.
1982 Anayasası'nın 135. maddesinde açıkça ifade edildiği üzere, amaçları dışında faaliyet gösteren meslek kuruluşlarının sorumlu organlarının görevine, kanunun belirlediği merciin veya Cumhuriyet Savcısının istemi üzerine mahkeme kararıyla son verilir. Bu hüküm, meslek kuruluşlarına tanınan özerkliğin anayasal bir yargı güvencesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki kurumun hukuki statüsünü belirleme
Söz konusu kurum bir 'Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşu'dur.
Bu kurumların anayasal statüsü, merkezden yönetimin kuruluşlarından ve özel hukuk tüzel kişilerinden (vakıf/sendika) farklı kurallara tabidir.
2
Organların görevden alınmasına ilişkin Anayasal kuralı hatırlama
Anayasa Madde 135 uyarınca organ seçimleri yargı gözetiminde yapılır ve görevlerine son verilmesi de yargı kararına bağlanmıştır.
Meslek kuruluşlarının idareye karşı özerkliğinin korunması ve keyfi idari müdahalelerin önlenmesi hedeflenmiştir.
3
Seçenekleri bu anayasal kural çerçevesinde değerlendirme
Sadece yetkili merci veya savcının istemiyle mahkeme kararı alınması şartını içeren seçenek doğru bulunur.
İdarenin tek taraflı idari işlemiyle (vesayet makamı veya mülki amir kararıyla) kesin olarak görevden alma hukuken mümkün değildir.

Anahtar Kavram

Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarında Yargısal Güvence ve İdari Vesayetin Sınırları
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları

Bu konudan daha fazla soru