Soru

Zorluk: OrtaKanun Yapım Süreci ve Yayınlanması

Çevre koruma tedbirlerini artırmak amacıyla hazırlanan ve TBMM Genel Kurulunda oylanarak kabul edilen yeni bir düzenleme, yayımlanması talebiyle Cumhurbaşkanlığına sunulmuştur. Kabul edilen bu metin içerisinde, düzenlemenin ne zaman uygulanmaya başlanacağına dair herhangi bir madde veya tarih ibaresi yer almamaktadır.

Mevcut anayasal kurallar ve yasal mevzuat dikkate alındığında, bu kanunun onay, iade ve yürürlük süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Cumhurbaşkanı kanunu on beş gün içinde yayımlar veya iade eder; yayımlanması hâlinde kanun, Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girer.Cevap
  2. B
    Metinde herhangi bir yürürlük tarihi belirtilmediğinden kanun, Resmî Gazete'de yayımlandığı günü izleyen kırk beşinci gün kendiliğinden yürürlüğe girer.
  3. C
    Cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilen bu kanunun aynen kabul edilebilmesi için, toplantıya katılanların salt çoğunluğu yeterlidir.
  4. D
    Cumhurbaşkanı, kanunun yalnızca uygun bulmadığı maddelerini yeniden görüşülmek üzere TBMM'ye iade edip diğer kısımlarını yayımlayarak yürürlüğe koyabilir.
  5. E
    Kanunun yayımlanarak yürürlüğe girebilmesi için, Cumhurbaşkanının onayından sonra Anayasa Mahkemesine tanınan altmış günlük iptal davası açma süresinin dolması beklenir.

Cevap

Cumhurbaşkanı kanunu on beş gün içinde yayımlar veya iade eder; yayımlanması hâlinde kanun, Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen kanunları on beş gün içinde yayımlamak veya gerekçesiyle birlikte bir daha görüşülmek üzere Meclise geri göndermek zorundadır. Yürürlükteki ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca da, metninde özel bir yürürlük tarihi bulunmayan kanunlar Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün doğrudan yürürlüğe girmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunun onay veya iade süresini belirleme
Cumhurbaşkanının kendisine gönderilen kanunları 15 gün içinde yayımlaması veya Meclise iade etmesi gerekir.
Anayasa'nın 89. maddesi gereğince Cumhurbaşkanının kanunlar üzerindeki inceleme süresi 15 gün olarak anayasal güvenceye alınmıştır.
2
Yürürlük tarihi kuralını tespit etme
Metinde özel bir tarih yoksa kanun Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
Mevzuatımıza göre, metninde ayrıca bir tarih belirtilmemişse kanunlar yayımlandığı gün bağlayıcılık kazanmaktadır.
3
Seçenekleri anayasal kurallarla eşleştirme
On beş günlük inceleme süresini ve yayımlandığı gün yürürlüğe girme kuralını doğru ifade eden tek seçeneğin tespit edilmesi.
Eski 45 gün kuralı, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile iade onayı veya kısmi onay gibi ifadeler mevcut hukuki rejimimizde geçersizdir.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımlanması ve Yürürlüğe Girmesi
Bu soruyu puanla