Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorYazılı Kaynaklar ve Hiyerarşi

Bir uyuşmazlıkta, mülkiyet hakkı gibi temel hak ve özgürlüklere ilişkin usulüne göre yürürlüğe konulmuş bir milletlerarası andlaşma hükmü ile aynı uyuşmazlığa dair farklı bir düzenleme içeren kanun hükmü ve bu kanun hükmüne aykırı kurallar barındıran bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) aynı anda mevcuttur. 2017 Anayasa değişiklikleri sonrası oluşan güncel hukuki rejim ve Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi çerçevesinde, hâkimin normlar hiyerarşisi ve çatışma kuralları gereği uygulaması gereken hukuk kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kanun hükmü; çünkü normlar hiyerarşisinde kanunlar, niteliğine bakılmaksızın tüm milletlerarası andlaşmaların ve idari düzenleyici işlemlerin üstündedir.
  2. B
    Cumhurbaşkanlığı kararnamesi; çünkü yürütme organının düzenleyici işlemi olan CBK, güncel bir ihtiyaca binaen kanundan sonra yürürlüğe girmişse 'Lex Posterior' ilkesi gereği önceliklidir.
  3. Milletlerarası andlaşma hükmü; çünkü temel haklara ilişkin andlaşmalar ile kanunların çelişmesi durumunda andlaşma esas alınır ve CBK'lar kanunla düzenlenen konularda hüküm ifade edemez.Cevap
  4. D
    Hâkim tarafından yaratılan hukuk kuralı; çünkü aynı konuyu düzenleyen farklı hiyerarşik basamaklardaki normların çatışması bir 'gerçek kanun boşluğu' teşkil eder.
  5. E
    En son yürürlüğe giren metin; çünkü kanun, CBK ve usulüne göre yürürlüğe konulmuş andlaşmalar hiyerarşik olarak eş değerdir ve tarihsel öncelik esastır.

Cevap

Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşma hükmü uygulanır; çünkü bu tür andlaşmalar kanunlarla çeliştiğinde andlaşma hükmü esas alınır (Anayasa m. 90) ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kanunla düzenlenen konularda geçerli değildir (Anayasa m. 104).
Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalar, 2004 değişikliği ile Anayasa m. 90/5 uyarınca kanunla çelişmeleri halinde öncelikli uygulama alanı bulur. Aynı zamanda 2017 değişikliği ile Anayasa m. 104/17 gereği kanunlar ile CBK'lar çelişirse kanunlar esas alınır. Mülkiyet hakkı temel bir hak olduğu için, bu hiyerarşik silsilede en üstte andlaşma hükmü yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Andlaşma ve Kanun Arasındaki Hiyerarşiyi Belirleme
Anayasa m. 90/5 uyarınca, temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalar ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi halinde andlaşma hükümleri esas alınır.
Mülkiyet hakkı bir temel haktır ve bu alandaki andlaşmalar kanuna üstündür.
2
Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) Arasındaki Hiyerarşiyi Belirleme
Anayasa m. 104/17 uyarınca, CBK ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca kanunla düzenlenen konularda CBK çıkarılamaz.
Yasama organının yaptığı kanun, yürütmenin düzenleyici işlemi olan CBK'ya her zaman üstündür.
3
Nihai Uygulanacak Normu Seçme
Milletlerarası Andlaşma > Kanun > CBK sıralaması oluşur.
Somut olayda mülkiyet hakkına ilişkin andlaşma hükmü en üstte yer alır.

Anahtar Kavram

Normlar Hiyerarşisi ve Art. 90/5 Çatışma Kuralı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yazılı Kaynaklar ve Hiyerarşi

Bu konudan daha fazla soru