Hizmet yerinden yönetim kuruluşları (kamu kurumları), devletin asli ve sürekli görevleri arasında yer alan ancak teknik bilgi ve uzmanlık gerektiren bazı hizmetlerin, merkezi idarenin hiyerarşik yapısı dışında ve kendi tüzel kişilikleri altında yürütülmesi esasına dayanır.
Hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının hukuki statüsü ve merkezi idare ile olan ilişkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- ABu kuruluşlar, Anayasa'nın 123. maddesi uyarınca kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur ve devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahiptirler.
- BHizmet yerinden yönetim kuruluşları 'ihtisas' (uzmanlık) ilkesine tabidir; bu nedenle kendilerine kanunla tanınan faaliyet alanı dışında bir işlem yapamazlar.
- CMerkezi idarenin bu kuruluşlar üzerindeki denetim yetkisi idari vesayettir ve vesayet makamı ancak mevzuatın açıkça öngördüğü sınırlar içinde yetki kullanabilir.
- İdari vesayet makamı, denetlediği hizmet yerinden yönetim kuruluşunun bir işlemini yerindelik açısından uygun bulmayarak doğrudan değiştirebilir ve onun yerine yeni bir işlem tesis edebilir.Cevap
- ETRT ve üniversiteler gibi bazı hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının özerkliği ve kamu tüzel kişiliği doğrudan Anayasa tarafından güvence altına alınmıştır.
Cevap
İdari vesayet makamının, hizmet yerinden yönetim kuruluşunun kararlarını hiyerarşi yetkisinde olduğu gibi yerindelik açısından denetleyerek doğrudan değiştirme ve yerine yeni bir işlem tesis etme yetkisinin bulunduğunu savunan ifade yanlıştır.
İdari vesayet, merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşları (mahalli idareler ve hizmet yerinden yönetim kuruluşları) üzerindeki denetim yetkisidir. Bu yetki 'istisnai' ve 'sınırlı'dır. Hiyerarşik amir, astın işlemini hem hukukilik hem de yerindelik açısından denetleyip doğrudan değiştirebilirken; idari vesayet makamı kural olarak sadece hukuka uygunluk denetimi yapabilir ve kanunda açıkça yetki verilmedikçe işlemi değiştiremez, sadece iptal edebilir veya yeniden değerlendirilmek üzere geri gönderebilir. Dolayısıyla, vesayet makamının kararı doğrudan değiştirip yerine yenisini tesis edebileceğini belirten seçenek yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı (Yerine Geçme Yasağı)
Daha Fazla Pratik
İdari vesayet yetkisinin istisnai olarak 'onama' veya 'iptal' dışında 'değiştirme' yetkisi verdiği nadir durumları (örneğin bazı belediye kararlarındaki mülki amir yetkileri) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s