2017 Anayasa değişiklikleri ile düzenlenen güncel normlar hiyerarşisi ve Türk Medeni Kanunu'nun . maddesi çerçevesinde; bir uyuşmazlığın çözümünde uygulanması gereken kanun hükmü ile aynı konuyu farklı şekilde düzenleyen bir olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) arasında çatışma bulunması halinde, hâkimin uyuşmazlığı çözme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
- Kanun hükmü esas alınır; çünkü kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesi arasında çatışma çıkması halinde kanun hükümleri uygulanır.Cevap
- BMilletlerarası antlaşmalar, konusu ne olursa olsun kanunlara göre her zaman üst norm kabul edildiği için çatışma halinde antlaşma hükmü uygulanır.
- CHâkim, iki norm arasındaki çelişkiyi bir 'kanun boşluğu' olarak nitelendirip takdir yetkisini kullanarak uyuşmazlığı karara bağlar.
- DCumhurbaşkanlığı kararnamesi daha özel nitelikli bir düzenleme sayıldığından, 'özel norm genel normu ilga eder' kuralı gereği kanuna tercih edilir.
- EHâkim, takdir yetkisini kullanarak somut olayın özelliklerine göre hangi normun daha adil sonuç vereceğine karar vererek uyuşmazlığı çözer.
Cevap
Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesi arasındaki çatışmada kanun hükmünün esas alınması gerekir.
Türk hukuk sisteminde 2017 Anayasa değişiklikleri ile netleşen hiyerarşiye göre; TBMM tarafından çıkarılan kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden daha üst konumdadır. Anayasa'nın 104. maddesinin 8. fıkrası açıkça 'Kanunda düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz' ve 9. fıkrası 'Kanun hükümleri ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümleri arasında çelişki olması halinde kanun hükümleri uygulanır' demektedir. Bu nedenle hâkim, doğrudan kanun hükmünü esas almalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Normlar Hiyerarşisi ve Üst Normun Önceliği