Soru

Zorluk: OrtaKişinin Hakları ve Ödevleri (Negatif Statü Hakları)

Bir kamu kurumu müfettiş yardımcılığı mülakatında komisyon başkanı adaya, devletin bireylerin sahip olduğu belirli bir özel alana kural olarak müdahale etmeme ve saygı gösterme yükümlülüğünün bulunduğu, literatürde 'koruyucu haklar' olarak da bilinen hak kategorisini sormuş ve bu gruba anayasamızdan bir örnek vermesini istemiştir.

Buna göre adayın, yürürlükteki anayasal düzenlemelerimiz ışığında aşağıdaki haklardan hangisini örnek vermesi doğru olur?

  1. Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkıCevap
  2. B
    Kıyılardan yararlanma hakkı
  3. C
    Eğitim ve öğrenim hakkı
  4. D
    Kamu hizmetine girme hakkı
  5. E
    Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı

Cevap

Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı, anayasada 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' başlığı altında yer alan koruyucu (negatif statü) bir haktır.
Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı, 1982 Anayasası'nın sistematiğinde 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (negatif statü hakları) bölümünde düzenlenmiştir. Bireyin devlete karşı korunduğu, devletin kural olarak müdahaleden kaçınması gereken koruyucu haklar kapsamındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki kavramın (Koruyucu haklar) Anayasa'daki karşılığını tespit etme
Koruyucu hakların, devletin karışmama yükümlülüğü altında olduğu 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (Negatif Statü Hakları) ile eşleştiği belirlenir.
Soru kökünde 'müdahale etmeme' ve 'koruyucu hak' ifadeleri ile Jellinek'in negatif statü tanımına vurgu yapılmaktadır.
2
Seçeneklerdeki hakların anayasal tasnifini (hangi bölümde yer aldıklarını) belirleme
Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının 'Kişinin Hakları', Eğitim ve Kıyı haklarının 'Sosyal Haklar', Kamu hizmeti ve Dilekçe haklarının ise 'Siyasi Haklar' olduğu saptanır.
Doğru yanıtı bulmak için 1982 Anayasası'ndaki temel hak ve hürriyetlerin sınıflandırmasının eksiksiz olarak yapılması gerekir.
3
Tespit edilen sınıflandırma ile sorulan kategoriyi eşleştirme
Sadece 'Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı' negatif statü (koruyucu) haklar içerisinde yer almaktadır.
Diğer seçenekler pozitif (isteme) veya aktif (katılma) statü haklarıdır.

Anahtar Kavram

Temel hakların 1982 Anayasası sistematiğindeki sınıflandırılması ve Negatif Statü (Koruyucu) Hakların özellikleri.
Bu soruyu puanla