Soru

Zorluk: OrtaKıymetli Evrakta Defiler

Bir kambiyo senedi dolayısıyla kendisine başvurulan borçlu, kural olarak senedi düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan defileri, senedi devralan hamile karşı ileri süremez. Ancak hamil senedi iktisap ederken bilerek borçlunun zararına hareket etmişse, bu şahsi (nispi) defiler ona karşı da ileri sürülebilir. Senedin metninden anlaşılan veya senedin bizzat geçerliliğine ilişkin olan mutlak defiler ise hamilin iyiniyetli olup olmadığına bakılmaksızın herkese karşı ileri sürülebilir.

Tacir (K), mal alımı amacıyla (G) emrine bir bono düzenleyip teslim etmiştir. (G) ise bu bonoyu, kendi borcuna karşılık iyiniyetli üçüncü kişi (U)'ya ciro ve teslim yoluyla devretmiştir. Vadesi geldiğinde (U), bononun ödenmesi için (K)'ye başvurmuştur.

Buna göre (K)'nin, iyiniyetli hamil (U)'ya karşı aşağıdaki savunmalardan hangisini ileri sürmesi hukuken mümkündür?

  1. A
    Senedin düzenlenmesine temel teşkil eden sözleşmeye konu malların kendisine hiç teslim edilmediğini
  2. B
    Bonoyu imzaladığı sırada lehtarın hileli davranışlarıyla aldatıldığını ve iradesinin sakatlandığını
  3. Bononun düzenlendiği tarihte fiil ehliyetinden yoksun (kısıtlı) olduğunuCevap
  4. D
    Bonoyu lehtara herhangi bir borcu olmamasına rağmen yalnızca hatır amacıyla verdiğini
  5. E
    Senet bedelini lehtara haricen ödediğini ancak senedi geri almadığını

Cevap

Bononun düzenlendiği tarihte fiil ehliyetinden yoksun (kısıtlı) olduğunu belirten seçenek.
Kıymetli evrak hukukunda fiil ehliyetsizliği (kısıtlılık, yaş küçüklüğü vb.), senedin bizzat o kişi açısından hükümsüzlüğüne yol açan bir mutlak def'idir. İmzaların bağımsızlığı ilkesi gereği, ehliyetsiz kişinin senede attığı imza hukuken geçersizdir ve bu geçersizlik iddiası, senedi devralan kişinin iyiniyetli olup olmadığına bakılmaksızın herkese karşı ileri sürülebilir. Bu nedenle kısıtlılık iddiası, iyiniyetli hamile karşı da geçerli ve hukuka uygun bir savunmadır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metnindeki hukuki durumu analiz et.
Borçlu (K)'nin, senedi sonradan devralan iyiniyetli hamil (U)'ya karşı ileri sürebileceği geçerli bir savunma (def'i) aranmaktadır.
İyiniyetli hamile karşı yalnızca senedin metninden anlaşılan veya geçerliliğini temelden etkileyen 'mutlak defiler' ileri sürülebilir.
2
Seçeneklerdeki savunmaların hukuki niteliğini (mutlak veya nispi) belirle.
Bedelsizlik, hile, hatır senedi ve harici ödeme nispi (şahsi) defilerdir. Fiil ehliyetsizliği ise mutlak def'idir.
Nispi defiler sadece sözleşmenin diğer tarafına veya kötüniyetli hamile karşı ileri sürülebilirken, mutlak defiler herkese karşı kullanılabilir.
3
Doğru seçeneği tespit et.
Ehliyetsizlik iddiası mutlak defi olduğu için iyiniyetli hamil (U)'ya karşı da geçerli olarak ileri sürülebilir.
İmzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca, ehliyetsiz kişinin imzası geçersizdir ve bu durum hamilin iyiniyetinden etkilenmez.

Anahtar Kavram

Kıymetli Evrakta Mutlak ve Nispi Defiler
Bu soruyu puanla