Soru

Zorluk: ZorÖlüme Bağlı Tasarrufların İptali Davası

Mirasbırakan (M)(M), vasiyetnamesinde lehine kazandırma yaptığı (K)(K)’nın kendisini ağır bir korkutma (ikrah) altında bıraktığını ölmeden önce fark etmiş; ancak üzerindeki baskı süreci devam ettiği için sağlığında vasiyetnamesini ortadan kaldıramadan 20242024 yılında vefat etmiştir. (M)(M)’nin yasal mirasçıları bu durumu 20252025 yılında öğrenmişlerdir.

Bu olaydaki hukuki uyuşmazlığın çözümü ile ilgili Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İptal davası sonucunda verilen mahkeme kararı sadece davayı açan mirasçı bakımından hüküm ifade eder ve ilgili tasarrufu geçmişe etkili olarak hükümsüz kılar.Cevap
  2. B
    Korkutma fiilini bizzat kazandırma yapılan (K)(K) gerçekleştirdiği için, mirasçıların açacağı iptal davası vasiyetnamenin açıldığı tarihten itibaren her halde 1010 yıllık hak düşürücü süreye tabidir.
  3. C
    Tasarrufun korkutma altında yapılmış olması kamu düzenine aykırılık teşkil eden mutlak bir butlan sebebi olduğundan, vasiyetname herhangi bir dava açılmasına gerek kalmaksızın kendiliğinden hükümsüzdür.
  4. D
    Mirasbırakan (M)(M), korkutma fiilini öğrendikten sonra sağlığında vasiyetnameyi bizzat geri almadığı için mirasçılar artık irade sakatlığı sebebine dayanarak iptal davası açamazlar.
  5. E
    İptal davası bir tespit davası niteliğinde olduğundan, mahkemece verilen karar vasiyetnameyi geçersiz kılmaz, sadece yasal mirasçıların miras paylarını talep etmeleri için bir dayanak oluşturur.

Cevap

İptal davası sonucunda verilen mahkeme kararı sadece davayı açan mirasçı bakımından hüküm ifade eder ve ilgili tasarrufu geçmişe etkili olarak hükümsüz kılar.
Ölüme bağlı tasarrufların iptali davası, bozucu yenilik doğuran (inşai) bir davadır. Bu davanın en temel özelliği 'nispi etki' (göreli etki) ilkesidir. Mahkemece verilen iptal kararı sadece davayı açan taraf lehine sonuç doğurur ve davada taraf olmayan diğer mirasçılar bu karardan yararlanamazlar. Ayrıca karar, tasarrufu yapıldığı andan itibaren (ex tunc) geçersiz kılar.

Adım Adım Çözüm

1
İptal sebebinin belirlenmesi
TMK 557557 uyarınca korkutma (ikrah) bir iptal sebebidir.
Mirasbırakanın iradesinin sakatlanması tasarrufun iptal edilebilirliğini sağlar.
2
Dava süresinin kontrol edilmesi
Süre öğrenmeden itibaren 11 yıldır; davalı kötüniyetli olduğu için her halde 2020 yıldır.
Mirasçıların 20252025'de öğrendiği olayda süreler henüz dolmamıştır.
3
Kararın etkisinin değerlendirilmesi
İptal davası 'nispi etki' prensibine tabidir.
TMK 558/2558/2 uyarınca iptal kararı sadece davanın tarafları lehine ve aleyhine sonuç doğurur.

Anahtar Kavram

Ölüme Bağlı Tasarrufların İptali Davasında Nispi Etki ve İnşai Nitelik
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla