Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorYerinden Yönetim İlkesi

İdari teşkilatın yapılanmasında 'yerinden yönetim' esasının benimsenmesi, idari birimlerin merkezi idareden (Devlet tüzel kişiliğinden) koparak ayrı birer 'kamu tüzel kişisi' olarak örgütlenmesini beraberinde getirir. Bu hukuki farklılaşmanın, idarenin bütünlüğü ve denetim mekanizmaları açısından doğurduğu sonuçlar değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi hukuk kurallarına uygun isabetli bir açıklamadır?

  1. Yerinden yönetim kuruluşları, ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olmaları nedeniyle merkezi idare ile aralarında hiyerarşi ilişkisi bulunmayan, ancak idarenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla kanunla sınırlı olarak öngörülen idari vesayet denetimine tabi olan birimlerdir.Cevap
  2. B
    Merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki denetim yetkisi olan idari vesayet, hiyerarşi gibi genel bir yetki olup kanunda açıkça düzenlenmemiş olsa dahi hem hukuka uygunluk hem de yerindelik denetimini kapsar.
  3. C
    Yerinden yönetim ilkesinin bir gereği olarak, bu kuruluşların kamu tüzel kişiliği kazandığı andan itibaren merkezi idarenin bu birimler üzerindeki tüm denetim yetkisi sona erer ve yerini mutlak bir idari bağımsızlığa bırakır.
  4. D
    Anayasa uyarınca yerinden yönetim ilkesine dayanan hem mahalli idarelerin hem de hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının tüm karar ve yürütme organlarının seçimle belirlenmesi demokratik bir zorunluluktur.
  5. E
    Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının ayrılmaz bir parçası olduklarından, bu kuruluşlar üzerinde merkezi idarenin herhangi bir idari vesayet denetimi yetkisi bulunmamaktadır.

Cevap

Yerinden yönetim kuruluşları merkezi idareden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip oldukları için aradaki denetim ilişkisi hiyerarşi değil, kanunla sınırlı olan idari vesayettir.
Yerinden yönetim kuruluşlarının merkezi idareden ayrı birer kamu tüzel kişisi olarak örgütlenmesi, merkezi idarenin bu kuruluşlar üzerindeki 'hiyerarşi' yetkisini ortadan kaldırır. İdarenin bütünlüğünü sağlamak adına merkezi idareye tanınan yetki 'idari vesayet'tir. İdari vesayet ise 'kanunsuz yetki olmaz' ilkesi gereği ancak kanunun açıkça izin verdiği durumlarda ve kural olarak sadece hukuka uygunluk denetimi yapmak üzere kullanılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yerinden yönetim ilkesinin temel şartını belirle.
Bu kuruluşların merkezi idareden (Devlet tüzel kişiliğinden) ayrı birer kamu tüzel kişiliğine sahip olması zorunludur.
Kamu tüzel kişiliği yoksa o birim yerinden yönetim değil, merkezden yönetimin taşra teşkilatı sayılır.
2
İdarenin bütünlüğü ilkesi çerçevesinde denetim türünü analiz et.
Aynı tüzel kişilik içinde hiyerarşi, farklı tüzel kişilikler arasında idari vesayet denetimi geçerlidir.
Devlet tüzel kişiliği ile belediye veya TRT gibi farklı tüzel kişilikler arasındaki bağ ancak idari vesayet ile kurulabilir.
3
İdari vesayetin kapsamını ve yasal dayanağını değerlendir.
İdari vesayet istisnai bir yetkidir, ancak kanunla öngörülen hallerde ve sınırlarda kullanılabilir.
Anayasa'nın 123. ve 127. maddeleri uyarınca özerklik kural, denetim ise kanuna dayalı bir istisnadır.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Kamu Tüzel Kişiliği İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yerinden Yönetim İlkesi

Bu konudan daha fazla soru